20140825050721 06. hbml4203 topic 2

Download 20140825050721 06. hbml4203 topic 2

Post on 12-Apr-2017

272 views

Category:

Documents

9 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • PTp

    TT

    PENGPernahkah anTeater Muzikapenonton di P

    Sum

    TToopp

    22 HASIL

    Pada akhi

    1. Men

    2. Men

    3. Men

    4. Mem

    GENALAN

    nda mendengal Puteri Gunanggung Bud

    Rmber: http://w

    ppiikk

    L PEMBE

    ir topik ini, an

    nyatakan mak

    njelaskan mak

    nghuraikan m

    mbezakan dua

    N

    gar tentang Tnung Ledang daya pada tah

    ajah 2.1: Puteriwww.fl ickr.com

    KesMeTra

    ELAJARA

    nda seharusny

    ksud dan genr

    ksud dan genr

    maksud dan ge

    a kumpulan u

    Teater Muzik(Rajah 2.1) te

    hun 2006.

    i Gunung Ledam/photos/moh

    susaelayuadisiAN

    ya dapat:

    re naratif lisan

    re naratif tuli

    enre prosa tul

    utama puisi M

    kal Puteri Gulah dipersem

    ang hdimran/76727

    asterau: ional

    n;

    san;

    lisan bukan n

    Melayu tradis

    unung Ledanmbahkan kepa

    7710/

    aan

    l

    naratif; dan

    ional.

    ng? ada

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL

    25

    Persembahan itu telah mendapat sambutan hangat daripada penonton. Tahukah anda bahawa cerita itu diambil daripada khazanah Kesusasteraan Melayu Tradisional?

    Kita harus menyedari bahawa ketika membuat penelitian terhadap hasil-hasil Kesusasteraan Melayu, kesusasteraan tradisional mempunyai peranan yang sangat penting di samping kesusasteraan moden. Ini kerana komponen pertama itulah yang menjadi akar kepada komponen kedua.

    Kesusasteraan Melayu Tradisional terbahagi kepada dua kumpulan iaitu prosa dan puisi. Karya-karya dalam kategori prosa Melayu tradisional terbahagi kepada dua cabang utama iaitu prosa naratif dan prosa bukan naratif.

    Dari sudut lain, kita boleh membahagikan prosa Melayu tradisional kepada tiga kategori utama iaitu naratif lisan, naratif tulisan dan prosa tradisional bukan naratif (Rajah 1.2). Ketiga-tiga kategori dalam Rajah 2.2 ini mempunyai genrenya yang tersendiri.

    Rajah 2.2: Tiga kategori utama prosa Melayu tradisional

    Begitu juga karya dalam kategori puisi. Ia juga mempunyai pecahan dan genrenya yang tersendiri. Semua ini akan anda pelajari dalam topik kedua ini.

    Apakah yang anda faham dengan prosa dan puisi? Bincangkanbersama rakan-rakan dan buat perbandingan jawapan anda.

    AKTIVITI 2.1

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL 26

    NARATIF LISAN

    Apakah yang dimaksudkan dengan naratif lisan?

    Perkara ini berlaku kerana pada suatu masa dahulu wujud tukang cerita profesional iaitu ppenglipur lara yang menyampaikan cerita lisan kepada khalayak. Di samping itu, cerita lisan turut disampaikan oleh orang-orang tua kepada anak atau cucu mereka dari semasa ke semasa sehingga cerita-cerita tersebut menjadi warisan bangsa.

    Terdapat tiga genre dalam naratif lisan Melayu iaitu mmitos, llegenda dan ccerita rakyat (Rajah 2.3).

    Rajah 2.3: Naratif lisan Melayu

    Dalam ccerita rakyat, ia terbahagi kepada tiga subgenre iaitu ccerita jenaka, ccerita binatang dan ccerita dongeng. Kesemua genre dan subgenre yang telah disebutkan tadi mempunyai bentuk, ciri dan fungsi yang tersendiri.

    2.1.1 Mitos

    Apakah yang anda faham tentang mitos? Apakah maksudnya?

    Mitos ialah nnaratif lisan paling tua dalam masyarakat di dunia ini. Ia mengandungi ccerita tentang dewa-dewi, bberunsur keagamaan dan ddianggap benar oleh masyarakat yang melahirkannya.

    Naratif lisan dalam Kesusasteraan Melayu Tradisional ialah karya yang menjadi milik masyarakat, disebarkan dari mulut ke mulut dan diperturunkan dari satu generasi ke satu generasi yang lain.

    2.1

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL

    27

    Di samping itu, mitos juga mengandungi unsur kuasa ajaib, semangat, roh, tidak berdasarkan logik dan tidak cenderung kepada sejarah. Namun demikian, isi-isinya dianggap kudus oleh pendukungnya.

    Sebagai contoh, Gunung Jerai dikatakan berasal daripada sebuah kapal yang membawa Tuan Puteri Jerai. Teguran Sang Gedembai telah menyebabkan kesemuanya bertukar menjadi gunung. Hikayat Banjar pula mengisahkan Tuan Puteri Tanjung yang berasal daripada buih. Dalam Sejarah Melayu pula, ia mengaitkan jurai keturunan raja-raja Melayu dengan Iskandar Zulkarnain dari Makadonia.

    Pernahkah anda mendengar tentang mitos tapak kaki kambing? Kononnya, kulit keras pada tapak kambing dikatakan berasal daripada kasut ayam yang enggan dipulangkannya. Sebab itulah ayam selalu berkokok seolah-olah menyebut pulangkan kasut aku.

    Mitos lain ialah tentang nama negeri Melaka. Ia dikatakan diambil daripada nama pokok tempat Raja Iskandar bersandar semasa menyaksikan anjing perburuan baginda ditendang oleh pelanduk putih sehingga jatuh ke dalam air.

    Walau bagaimanapun, mitos tidak lagi wujud dalam Kesusasteraan Melayu Tradisional pada masa ini. Perkara ini berlaku semenjak orang Melayu memeluk agama Islam. Mereka tidak lagi mempercayai dewa-dewi dan semua kejadian yang dianggap tahyul. Jika ada sekalipun, kehadirannya dianggap sebagai cerita dongeng tinggalan zaman pra-Islam.

    2.1.2 Legenda

    Tahukah anda apa maksud legenda?

    Selalunya, perwatakan tokoh-tokoh dalam cerita ini dilebih-lebihkan untuk menambah kesan dramatik terhadap cerita tersebut. Genre ini selalu dianggap benar kerana mempunyai tanda atau simbol secara realiti yang menyamai cerita yang disampaikan. Contohnya, di Sumatera, terdapat sebuah batu yang berbentuk manusia. Ia dikatakan sebagai Malim Kundang yang telah disumpah menjadi batu oleh ibunya.

    Legenda ialah cerita tentang wwatak manusia yang pernah hidup atau dipercayai pernah hidup dan ada hubungan dengan ssejarah.

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL 28

    Legenda terbahagi kepada empat kategori seperti yang disenaraikan dalam Rajah 2.4.

    Rajah 2.4: Empat kategori legenda

    Legenda pendosa menceritakan aanak derhaka yang disumpah ibunya sehingga menjadi batu. Contoh adalah seperti Cerita Nakhoda Tanggang dan Malim Kundang.

    Dalam masyarakat Melayu terdapat cerita-cerita lisan tentang langsuir, toyol, pelesit, puntianak dan hantu raya. Cerita ini tergolong dalam llegenda memorat iaitu ccerita tentang hantu dan makhluk halus.

    Legenda tokoh ternama mengisahkan tentang ttokoh agama dan ttokoh sejarah. Tokoh sejarah pula terbahagi kepada dua iaitu ttokoh sejarah setempat dan ttokoh sejarah menjelajah.

    Tokoh sejarah setempat yang paling popular ialah Hang Tuah. Cerita tokoh sejarah menjelajah pula ialah legenda yang dibawa masuk dari negeri asing ke Alam Melayu. Tokoh sejarah menjelajah yang terkenal di seluruh dunia ialah Iskandar Zulkarnain.

    Akhir sekali, llegenda tempat pula menceritakan aasal usul nama sesuatu tempat. Misalnya, Samudera mendapat nama setelah rajanya terlihat semut besar.

    2.1.3 Cerita Rakyat

    Apakah yang boleh anda katakan untuk menerangkan maksud cerita rakyat?

    Cerita rakyat merupakan rrekaan dan disampaikan secara llisan daripada satu generasi ke satu generasi. Ia merupakan hhasil tinggalan nenek moyang, ttidak diketahui penciptanya dan dianggap sebagai mmilik bersama.

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL

    29

    Corak masyarakat yang melahirkan cerita rakyat ialah masyarakat kecil yang hampir tertutup dan terpencil seperti masyarakat tani atau nelayan yang tinggal di pedalaman atau pesisir pantai. Cerita jenis ini menjadi sumber hiburan, bahan pengajaran, alat untuk mengenali warisan nenek moyang dan alat komunikasi.

    Terdapat ttiga jenis cerita rakyat iaitu ccerita jenaka, ccerita binatang dan ccerita dongeng.

    (a) Cerita Jenaka Anda atau mungkin juga anak anda akan ketawa terbahak-bahak apabila

    menonton aksi lucu lakonan Allahyarham Tan Sri P. Ramlee dalam filem Nujum Pak Belalang. Begitu juga apabila menonton lakonan yang serupa oleh Allahyarham A. R. Tompel dalam filem Abu Nawas. Tahukah anda bahawa kedua-dua filem ini diadaptasi daripada cerita jenaka yang terdapat dalam khazanah Kesusasteraan Melayu Tradisional?

    Cerita jenaka adalah berlatarkan rakyat biasa. Watak-watak utamanya ialah manusia biasa dan bukannya golongan bangsawan atau raja-raja dalam suasana masyarakat Melayu lama. Lokasi penceritaannya pula ialah di kawasan desa. Subgenre ini mengisahkan tindakan-tindakan watak utama yang menimbulkan kelucuan.

    Antara faktor yang menimbulkan kelucuan ialah:

    (i) Sifat watak yang terlalu bodoh atau terlalu pintar. Contohnya, Pak Pandir dan Pak Belalang.

    (ii) Kewujudan unsur-unsur kebetulan dalam cerita.

    (iii) Kelucuan yang ditimbulkan oleh plot cerita.

    (iv) Kewujudan permainan kata-kata yang melucukan.

    Cerita jenaka Melayu yang popular ialah Pak Pandir, Pak Kadok, Lebai Malang, Pak Belalang dan Mat Jenin. Cerita jenaka yang dipinjam daripada luar atau disadur ke bahasa Melayu ialah Abu Nawas dan Musang Berjanggut.

    Apakah fungsi cerita jenaka? Subgenre ini berperanan sebagai alat yang berfungsi untuk mmenghibur, mmengkritik masyarakat, mmemberi pengajaran dan mmenggambarkan sistem sosial dalam masyarakat Melayu lama.

  • TOPIK 2 KESUSASTERAAN MELAYU TRADISIONAL 30

    (b) Cerita Binatang Apakah maksud cerita binatang?

    Haiwan yang diberi sifat manusia menjadi watak utama dalam cerita jenis ini. Terdapat ttiga jenis cerita binatang dalam Kesusasteraan Melayu Tradisional seperti yang diterangkan dalam Jadual 2.1.

    Jadual 2.1: Tiga Jenis Cerita Binatang dalam Kesusasteraan Melayu Tradisional

    Jenis Cerita Huraian

    Asal Usul Menceritakan tentang asal usul harimau, beruang dan lain-lain. Diambil daripada cerita-cerita mitos. Tujuannya untuk memberi pengetahuan dan pendidikan kepada

    masyarakat di