topik 7 - persiapan dan kaedah berhenti merokok

Click here to load reader

Post on 13-Jan-2017

242 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • PERSIAPAN DAN KAEDAH BERHENTI MEROKOK

    PROGRAM BERHENTI MEROKOK

    DI SEKOLAH (PBMDS)

    Prof Madya Dr Wee Lei Hum

    Smoking Cessation Specialist

    Fakulti Sains Kesihatan, UKM

    [email protected]

    [email protected] 16 Feb, 2016

    1

    mailto:[email protected]

  • TOPIK 7

    1. Persiapan berhenti merokok

    2. Kaedah berhenti merokok

    2

  • Membuat persiapan awal berhenti merokok

    1

    Mengetahui tentang kaedah yang betul berhenti merokok

    2

    OBJEKTIF Memperkasa Kaunselor dalam Program Pencegahan dan

    Intervensi Berhenti Merokok Di Kalangan Murid Sekolah untuk:

  • PENGARUH PERASAAN DALAM PERSEPSI RISIKO

    Gerak hati ( perasaan) berbanding merasionalkan apabila membuat keputusan

    Bagaimana keputusan intuitif menyumbang kepada tabiat merokok Risiko kecil tidak mempengaruhi perasaan takut Kecenderungan risiko masa depan kurang menonjol dalam fikiran

    perokok Mesej yang bermotifkan takut (fear) diabaikan kerana tidak

    memberi kesan kepada perspeksi risiko. Perokok kurang serius akan risiko kanser paru-paru akibat merokok ( Viscusi , 2000) 5

    Slovics Affect Heuristic Theory (Slovic et al. 2002)

  • Ketagihan kepada nikotin mempunyai kesan yang lebih kuat ke atas tingkahlaku perokok berbanding persepsi pemikiran (mental representation) akan kesan buruk masa depan akibat merokok

    Merasa diri memiliki kawalan diri yang tinggi

    Individu cenderung untuk membayangkan mereka boleh mengendalikan situasi walaupun mereka tahu ia adalah mustahil

    Potensi risiko yang sentiasa lebih tinggi untuk orang lain

    daripada diri sendiri 6

    PENGARUH PERASAAN DALAM PERSEPSI RISIKO _2

  • Lakukan aktiviti Pra & Pos ujian terhadap pelajar yang merokok

  • Nasihat individu / Perbincangan 1

    Isi fail pelajar : Sebab ingin berhenti merokok dan faedah jika berhenti

    2

    KAEDAH INTERVENSI DENGAN PELAJAR

  • PERSIAPAN AWAL BERHENTI MEROKOK

    Untuk meningkatkan motivasi murid untuk berhenti

    merokok, strategi 5R boleh digunakan

  • Relevance

    Risks

    5R

    Repetition

    Roadblock Rewards

    STRATEGI 5R

    10

  • STRATEGI 5R

    Relevance (Relevan)

    Risks (Risiko)

    Rewards (Ganjaran)

    Roadblocks (Sekatan jalan)

    Repetition (Ulangan)

    11

  • Relevan Galakkan pelajar untuk menunjukkan mengapa

    berhenti merokok adalah isu peribadi

    Maklumat motivasi mempunyai impak yang besar jika ia berkaitan dengan masalah imej/situasi sosial, kesihatan dan keluarga

    12

  • Relevan

    Tabiat Merokok Semasa - light, tegar?, Merokok selepas sekolah? Bersukan ?

    Merokok kerana stres, untuk fokus/produktif, bila bosan

    Merokok bersama kawan / ketika minum

    Kenalpasti isyarat/pencetus untuk merokok dalam persekitaran

    Pengalaman berhenti merokok yang lepas/kejayaan lepas

    Gejala gian yang lalu

    Tetapkan tarikh berhenti merokok 13

  • Risks (Risiko)

    Minta pelajar untuk mengenal pasti potensi risiko penggunaan tembakau

    Risiko jangka pendek: cth bau, gigi, memburukkan lagi

    keadaan asma, jumlah rokok dihisap akan bertambah

    Risiko jangka panjang: kulit, fungsi seksual, kemandulan, serangan jantung, strok , COPD, kanser paru-paru

    Risiko alam sekitar : Contoh tidak baik kepada adik-adik

    14

  • Rewards (Ganjaran)

    Tanya pelajar untuk mengenal pasti potensi faedah berhenti penggunaan tembakau

    Contoh ganjaran : Kesihatan yang lebih baik, bau, jimat wang, stamina, bertenaga dalam aktiviti fizikal, melambatan kedutan di muka, gigi tidak kuning, senyuman yang menawan

    15

  • Roadblocks (Sekatan Jalan) Tanya pelajar untuk mengenal pasti halangan untuk berhenti

    Mengatasi halangan : - kawan yang merokok, ada perokok lain dirumah

    Motif merokok : - mahu dan perlu merokok

    (emotional attachment to cigarette)

    Gejala gian

    Takut gagal

    Penambahan berat badan

    Kurang sokongan 16

  • Repetition (Ulangan)

    Intervensi motivasi perlu diulangi setiap masa kali masa lawatan ditetapkan (Cth: Sebab utama untuk berhenti, tidak merokok walaupun satu sedutan, faedah berhenti)

    Maklumkan kepada pelajar penting untuk menyertai lawatan mingguan untuk 4 minggu pertama proses berhenti ?/aktiviti yang dikendalikan

    Pelajar perlu diingatkan bahawa kebanyakan perokok yang berjaya berhenti membuat banyak percubaan sebelum ini

    17

  • METOD BERHENTI MEROKOK

    Serta merta / cold turkey

    Secara beransur-ansur

  • PROGRAM RAWATAN BERHENTI MEROKOK Setelah mengenalpasti pelajar yang merokok: Apakah tindakan seterusnya yang perlu anda lakukan?

    Sesi 1: Pra-berhenti merokok Tarikh temujanji: 1hb Mac, 2016 (Selasa) kaedah serta merta Rokok dan ketagihan Bahaya merokok dan perokok pasif Kebaikan tidak merokok Beri kesedaran akan persepsi salah mengenai tabiat merokok

    Sesi 2: Tetapkan tarikh berhenti merokok Contoh: pelajar tetapkan 1 Mac 2016 (Selasa) untuk berhenti merokok secara serta-merta

    Sesi 3: Satu minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 8hb Mac, 2016 (Selasa)

    Sesi 4: Dua minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 15hb Mac, 2016 (Selasa)

    Sesi 5: Tiga minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 22hb Mac, 2016 (Selasa)

    Sesi 6: Empat minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 29hb Mac, 2016 (Selasa)

    I S R K J S A

    1 2 3 4 5 6

    7 8 9 10 11 12 13

    14 15 16 17 18 19 20

    21 22 23 24 25 26 27

    28 29 30 31

    KALENDAR : MAC 2016

  • PROGRAM RAWATAN BERHENTI MEROKOK Setelah mengenalpasti pelajar yang merokok: apakah tindakan seterusnya yang perlu anda lakukan?

    Sesi 1: Pra-berhenti merokok Tarikh temujanji: 1hb Mac, 2016 (Selasa) Contoh: pelajar tetapkan 15 Mac 2016 (Selasa) sebagai tarikh berhenti merokok Rokok dan ketagihan Bahaya merokok dan perokok pasif Kebaikan tidak merokok Beri kesedaran akan persepsi salah mengenai tabiat merokok

    Sesi 2: Tetapkan tarikh berhenti merokok 15 Mac 2016 (Selasa) untuk berhenti merokok secara beransur-ansur

    Sesi 3: Satu minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 22hb Mac, 2016 (Selasa)

    Sesi 4: Dua minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 29hb Mac, 2016 (Selasa)

    Sesi 5: Tiga minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 5hb April, 2016 (Selasa)

    Sesi 6: Empat minggu selepas tarikh berhenti merokok Tarikh temujanji : 12hb April, 2016 (Selasa)

    I S R K J S A

    1 2 3 4 5 6

    7 8 9 10 11 12 13

    14 15 16 17 18 19 20

    21 22 23 24 25 26 27

    28 29 30 31

    KALENDAR : MAC 2016

  • Develop and build rapport

    BCTs

    Give information on stop smoking

    Program

    Give information about additional

    support

    Provide information on

    Withdrawal Sympt

    Explain purpose of CO monitoring

    Measure CO

    Facilitate and advise on social

    support

    Emphasise importance of 'not

    a puff' rule

    Prompt commitment from

    the client

    Advise on ways of minimising demands

    Advise on ways to change routines

    Relapse prevention and coping

    Advise on current triggers to smoke

    Give information about normative

    experience

    Give praise if the client has not

    smoked

    Give encouragement and bolster confidence

    21

  • TARIKH BERHENTI MEROKOK Sekiranya tidak yakin

    untuk berhenti secara serta-merta

    Tetapkan tarikh, catat dalam diari / telefon Hari lahir

    Hari ibu/bapa

    World No Tobacco Day

  • TIPS

    Pilih 3 tarikh sesuai

    Jangan lengahkan

    Paling baik dalam masa 2 minggu

  • PELAN BERHENTI MEROKOK - Set Tentukan tarikh berhenti merokok

    Tidak melebihi 2 minggu

    Tell Memberitahu Membuat perubahan dalam rutin harian/dapatkan sokongan /

    beritahu kawan Tegaskan kepentingan untuk berhenti merokok serta-merta & tidak

    merokok walaupun satu sedutan

    Anticipate challenges Menjangka rintangan kenalpasti situasi berisiko yang mungkin

    dihadapi e.g. stres peperiksaan Isu pergaulan dengan rakan perokok lain

    Guna DEAD Pointers Remove

    Buang semua perkara yang mengingatkan akan rokok

  • DEAD POINTERS Delay Melengahkan

    Escape Melepaskan diri (lakukan aktiviti di kawasan larangan merokok)

    Avoid -Mengelak (elakkan bersama rakan merokok/sumber rokok percuma/kedai biasa membeli rokok)

    Distract Mengalihkan fikiran (teknik relaksasi/fokus minda/lakukan aktiviti lain/kad cinta untuk ayah yang merokok)

  • MEMBUANG TABIAT MEROKOK KENALPASTI RUTIN HARIAN

    Lakukan carta merokok dalam sehari

    Waktu biasa merokok

    Situasi yang menyebabkan anda merokok

    Kenapa perlu merokok ketika itu

    Siapa yang berada dengan anda semasa merokok

    Buangkan yang mudah dahulu (simple to complex / singular to plural

  • AKTIVITI LAIN1

    Minum air lebih banyak (air masak)

    Chew gum sugar free

    Melakukan senaman/aktiviti fizikal

  • AKTIVITI LAIN...2

    Senaraikan semua sebab kenapa anda ingin berhenti dan baca setiap mlm sebelum tidur/baca depan kawan

    Berdoa/sembahyang/meditasi

    Teknik relaksasi

    Masa tidur yang cukup

  • Apa yang perlu dilakukan pada hari berhenti merokok?

  • PADA HARI BERHENTI MEROKOK Bersemuka dengan pelajar

    Ingatkan pelajar bahawa hari ini adalah hari paling penting untuk dia dan anda

    Ulang perkara/strategi yang perlu dilakukan Ingatkan balik sebab ingin berhenti merokok Buang rokok, pemetik/tempat habuk rokok Tukar rutin berkaitan dengan rokok Elak kunjungi kedai di mana rokok biasa dibeli Elak kawan yang merokok Jauhi tempat orang ramai merokok Berada di kawasan larangan merokok Hadiahkan diri jika berjaya Jumpa doktor gigi untuk membersihkan gigi

  • TANDA-TANDA AWAL BERHENTI MEROKOK1

    Pening penurunan paras CO dan peningkatan paras Oksigen

    Kebas di tangan / kaki pengaliran darah lebih baik.

    batuk buang kahak

    Selera makan bertambah

  • Mulut payau, luka-luka kecil di dalam mulut kerana pertukaran organisma dalam mulut

    Sembelit tembakau kesan laksatif

    Gian paras nikotin ke otak berkurangan

    Gelisah/cepat marah/kurang tumpuan kesan ketiadaan rangsangan nikotin dan pertukaran tabiat

    TANDA-TANDA AWAL BERHENTI MEROKOK2

  • TANDA-TANDA GIAN

    Kegelisahan

    Cepat marah/hilang sabar

    Mood

    Kurang fokus

    Susah tidur

    Selera makan bertambah

  • TANDA TARIKAN MEROKOK (WITHDRAWAL SYMPTOMS)

    12 jam selepas rokok terakhir dan berterusan selama beberapa minggu

    Kegelisahan

    atau kurang sabar (10 minggu)2

    TANDA TARIKAN

    MEROKOK

    Perasaan risau (mungkin

    bertambah atau berkurang

    selepas berhenti)1,2

    Dysphoric atau mood tertekan

    (

  • BAGAIMANA MENANGANI GIAN

    Guna kaedah DEAD Pointer

    Alihkan fokus Kunyah gula-gula tanpa

    gula/vit c

    Buat sesuatu dengan tangan (menaip, komputer, mengait, melukis) hobi

    Alihkan aktiviti seperti buat kerja sekolah, bersukan, beriadah, bersolat

    Tidak duduk diam

  • KAEDAH UNTUK BERHENTI MEROKOK

    Non-farmakologi

    Pendekatan tingkahlaku / kerohanian

  • KAEDAH UNTUK BERHENTI MEROKOK

    Berfikir positif

    Beri perhatian lebih kepada FAEDAH berhenti dan kurangkan halangan-halangan yang bakal dihadapi

    (Tahap kepentingan faedah berbeza antara individu)

    Kebaikan berhenti sekarang

    Kesihatan, stamina (sukan)

    Kurangkan risiko mendapat sakit: Raut wajah (gigi, kulit, bibir, nafas) Batuk, asma, ulser, kanser mulut

  • KEBAIKAN BERHENTI MEROKOK Kecenderungan terbabit dalam pergaduhan,

    membawa senjata, melibatkan diri dalam tingkah laku seksual yang berisiko tinggi, dan menggunakan alkohol dan ubat-ubatan lain juga menurun

    Rumah dan sekolah tanpa pencemaran

    Sikap dan teladan yang baik (adik, ibubapa, kawan)

    Jimat wang (berapa belanja dan apa boleh dibelanja dengan wang tersebut)

    Melindungi orang tersayang

  • KAEDAH FARMAKOLOGI Pengawalan pegawai perubatan (NRT)

    Biasanya diberi kepada perokok berumur 18 tahun ke atas

    Bagi mereka yang menghadapi masalah untuk berhenti secara kaunseling/tanpa ubat, rujuk kepada klinik berhenti merokok dengan persetujuan ibubapa

  • Questions?