penggolongan kata

Download Penggolongan Kata

Post on 22-Feb-2018

264 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

  • 7/24/2019 Penggolongan Kata

    1/22

    1.0 PENDAHULUAN

    Bahasa telah didefinisikan dalam pelbagai cara mengikut sifat-sifat semula jadi bahasa,

    peranan dan fungsinya. Bahasa Melayu ialah satu bahasa yang tersohor dan terkenal di

    Asia Tenggara. Dengan pengangkatan martabat bahasa Melayu melalui bahasakebangsaan dan bahasa rasmi malahan bahasa pengantar pendidikan menunjukkan betapa

    gagah perkasanya bahasa ini. Morfologi dan sintaksis merupakan komponen terpenting

    yang mendasari atau pegangan kepada pembelajaran dan pengajaran bahasa Melayu

    khususnya di Malaysia dengan menggunakan tatabahasa. Secara amnya, teori bahasa

    sesuatu bahasa ialah tatabahasa. Tatabahasa menjadi asas untuk pelahiran bahasa yang

    indah dan difahami oleh penggunanya.

    leh itu, bahasa dapat di eksploitasikan untuk me!ujudkan gaya dan laras bahasa yang

    tersendiri. Dengan itu, tatabahasa mestilah tepat, lengkap, tuntas, lugas dan mudah

    difahami serta mencerminkan kebolehan dalaman penutur jati yang ideal. Tatabahasa

    dirujuk sebagai peraturan atau hukum bahasa yang menentukan bahasa dapat berfungsi

    dengan baik, berkesan atau sebaliknya. Dengan perkataan lain, tatabahasa itu tidak lain

    daripada himpunan peraturan umum struktur bahasa yang meliputi bidang morfologi dan

    sintaksis.

    2.0 PENGERTIAN DAN KONSEP

    "embentukan kata merupakan bidang tatabahasa yang mengkaji perkataan dan cara-cara

    pembentukannya. Menurut #ik Safiah $arim et al. %&''() dalam Tatabahasa De!an *disi

    Baharu, pembentukan kata ialah bidang ilmu bahasa yang mengkaji struktur, bentuk dan

    golongan kata."roses "embentukan kata menerangkan bagaimana sesuatu kata itu dibina

    dan dibentuk sehingga dapat menghasilkan ayat dan ujaran dalam sesuatu bahasa.

    Struktur kata bermaksud susunan bentuk bunyi ujaran yang menjadi unit bahasa yang

    bermakna. Bentuk kata pula ialah rupa unit tatabahasa, sama ada berbentuk tunggal atau

    hasil daripada proses pengimbuhan, pemajmukan dan penggandaan. "erkataan yang

    berbentuk tunggal adalah seperti perkataan satu, baik, sekolah dan panjat. Terdapat

    perkataan berbentuk daripada proses pengimbuhan seperti berka!an, terjunam dan

    disarankan dan seterusnya perkataan terbentuk hasil daripada pemajmukan dan

    penggandaan misalnya buku tulis, gambar rajah, bahan-bahan dan bantu-membantu.

    "enggolongan kata merupakan satu proses menjeniskan perkataan berdasarkan

    keserupaan bentuk dan fungsi dengan anggota lain atau golongan yang sama %Abdullah

    +assan,&''). "enggolongan kata penting kerana kita dapat meletakkan sesuatu kata

    mengikut gatra tertentu dalam ayat. "erkataan dalam bahasa Melayu bersifat berubah-ubah

    seperti chameleon iaitu perubahan mengikut fungsinya dalam ayat. Misalnya perkataan

    1

  • 7/24/2019 Penggolongan Kata

    2/22

    Morfem Perkataan

    1. Konsep

    Bebas Terikat

    2. Bentuk Kata

    Tunggal Terbitan Majmuk Ganda

    3. Proses Pembentukan Kata

    Pengimbuhan Pemajmukan Penggandaan

    4. Golongan Kata

    Kata Nama Kata Kerja Kata Adjektif Kata Tugas

    Akar Dasar

    rumah adalah kata nama tetapi berubah menjadi kata kerja dalam berumahkan mangsa

    kebakaran dan berubah kepada kata adjektif dalam orang rumah Banyak lagi contoh-contoh

    seperti kata di atas. usteru, kita seharusnya mempelajari konsep penggolongan kata

    dengan betul dan boleh membe/akan mengikut kelas kata tersebut. Dalam menggolong

    kata, terdapat empat kriteria yang digunakan dalam linguistik iaitu kriteria morfologi, kriteria

    sintaksis, kriteria semantik dan kriteria fonologi. Terdapat 0 jenis penggolongan kata iaitu

    terdiri daripada kata nama, kata kerja, kata adjektif dan kata tugas.

    Peta Konsep Morfologi Bahasa Melayu

    2

  • 7/24/2019 Penggolongan Kata

    3/22

    2.1 PENDAPAT TOKOH

    2.1.1 Proses Pembentukan Kata

    Menurut Abdullah +assan %&''1), kata-kata yang dibentuk lahir daripada kata yang terdapat

    di dalam sesuatu bahasa melalui proses-proses tertentu. Manakala, kata yang melalui

    proses tertentu pula ialah kata yang melalui proses pengimbuhan, penggandaan dan

    pemajmukan. Melalui proses pengimbuhan kata dasar, kata yang dihasilkan ialah kata

    terbitan. Melalui proses penggandaan, kata yang dihasilkan merupakan kata ganda dan

    melalui proses pemajmukan pula, kata yang dihasilkan merupakan kata majmuk.

    2. "engimbuhan ialah proses membentuk perkataan. 3a dilakukan dengan

    mencantumkan imbuhan kepada kata dasar. $ata dasar ialah perkataan major yang

    menerima imbuhan. $ata dasar juga boleh terdiri daripada morfem bebas atau terikatatau satu perkataan terbitan hasil daripada pengimbuhan, penggandaan dan

    pemajmukan. 3mbuhan adalah morfem terikat iaitu morfem yang tidak dapat berlaku

    sendiri. 3mbuhan mesti dicantumkan kepada kata dasar terlebih dahulu&. $ata majmuk ialah binaan perkataan yang la/imnya terdiri daripada dua kata. Setiap

    kata tersebut boleh terdiri daripada kata akar atau kata terbitan. $ata majmuk yang

    dihasilkan bertaraf sebagai perkataan. 3ni bermakna kata majmuk tersebut

    mempunyai ciri- ciri kesatuan sebagai satu patah perkataan, mempunyai satu makna

    seperti satu perkataan dan mempunyai fungsi sebagai satu perkataan.(. "ada pendapat Abdullah +assan, penggandaan ialah proses menerbitkan perkataan

    dengan menggandakan kata dasar. Abdullah +assan menyenaraikan empat jenis

    penggandaan menurut cara kata dasar digandakan iaitu4a) 5andaan penuh.b) 5andaan separa.c) 5andaan rentakd) 5andaan bebas.

    Menurutnya lagi morfologi adalah satu bidang ilmu yang mengkaji bentuk perkataan. 3stilah

    ini dipinjam daripada biologi yang bermaksud kajian tentang bentuk tubuh hai!an dan

    tumbuhan. $onsep bentuk ini diterapkan kepada bentuk perkataan bahasa manusia.

    Manakala menurut #ik Safiah $arim et al. %&''() dalam Tatabahasa De!an *disi $etiga

    %&'2&), morfologi iaitu pembentukan kata memba!a maksud bidang ilmu bahasa yang

    mengkaji struktur, bentuk dan penggolongan kata.#ik Safiah $arim %&'2&), mendefinisikan

    perkataan ialah satu unit ujaran yang bebas dan mengandungi makna yang terdiri daripada

    satu atau gabungan beberapa bentuk bunyi bahasa. "erkataan dapat dibahagikan kepada

    empat jenis iaitu kata tunggal, kata terbitan, kata majmuk dan kata ganda. "embentukan

    kata dapat dilihat dari segi unsur-unsur yang membentuknya, yakni unsur-unsur yang

    bagaimana dan juga hubungan paradigmatik antara unsur-unsur berkenaan. 6nsur-unsur

  • 7/24/2019 Penggolongan Kata

    4/22

    yang mendirikan kata adalah morfem dan penelitian tentang gabungan morfem menjadi kata

    itulah yang dikenal sebagai morfologi.

    2.1.2 Goon!an Kata

    Ra"a# 1$ 5olongan $ata Bahasa Melayu

    7ajah 2 menunjukkan golongan kata dalam Bahasa Melayu. "enggolongan kata merupakan

    satu proses menjeniskan perkataan berdasarkan keserupaan bentuk dan fungsi dengan

    anggota lain atau golongan yang sama %Abdullah +assan,&''). Menurut Abdullah +assan,

    menjelaskan golongan kata atau kelas kata sangat penting dalam kajian morfologi dan

    sintaksis sesuatu bahasa. 5olongan kata atau kategori kata dalam sesebuah ayat bahasaMelayu terbahagi kepada empat golongan utama iaitu kata nama, kata kerja, kata adjektif

    dan kata tugas. Menurutnya !alau bagaimanapun, tiga dalam golongan kata seperti kata

    nama, kata kerja, kata adjektif adalah kata inti dalam sesebuah ayat. Selain itu, kata tugas

    adalah kata-kata yang termasuk dalam binaan frasa, klausa, dan ayat.

    Manakala menurut #ik Safiah $arim et. al. %&'2&), perkataan dalam sesuatu bahasa

    dapat digolongkan ke dalam golongan tertentu berdasarkan beberapa kriteria seperti

    struktur fonologi atau bunyi, kriteria struktur morfem, kriteria struktur sintaksis dan kriteria

    semantik. #ik Safiah $arim et.al. %&'2&) yang menggolongkan perkataan berdasarkan

    kriteria sintaksis dan kriteria semantik sebagai satu bentuk bebas yang menjadi unsur dalam

    binaan tatabahasa, iaitu frasa, klausa dan ayat. "enggolongan kata dalam bahasa Melayu

    dibahagikan kepada empat iaitu $ata #ama, $ata $erja, $ata Adjektif dan $ata Tugas.

    5olongan Kata Namaialah sejumlah perkataan yang boleh menjadi unsur inti pada

    binaan frasa nama. 5olongan kata nama boleh pula dipecahkan kepada subgolongan

    berdasarkan ciri-ciri semantik %makna) perkataan iaitu $ata #ama $has, $ata #ama

    Am dan $ata 5anti #ama. 5olongan Kata Ker"a pula merangkumi sejumlah kata dasar

    !

  • 7/24/2019 Penggolongan Kata

    5/22

    yang dapat menjadi unsur inti dalam frasa kerja. 5olongan kata kerja dibahagaikan kepada

    dua kategori iaitu kata kerja transitif dan kata kerja tak transitif.

    Seterusnya, golongan Kata A%"ekt&'ialah sejumlah perkataan yang boleh menjadi

    unsur inti dalam binaan frasa adjektif dan tidak mempunyai subgolongan yang ketara.#amun, kata adjektif dapat dibahagikan kepada sembilan jenis berdasarkan makna

    perkataan iaitu sifat, !arna, ukuran, bentuk, pancaindera, !aktu, cara, perasaan dan jarak.

    5olongan Kata Tu!asialah golongan kata yang bersifat pelbagai. $ata tugas hadir dalam

    ayat, klausa atau frasa untuk mendukung sesuatu tugas tertentu. $esemua golongan ini

    akan diterang lanjut pada bahagian berikutnya.

    2.2 (ANDING (E)A PENDAPAT TOKOH

    Ab%ua# Hassan Perbe*aan

    Pembentukan Kata

    N&k Sa'&a# Kar&m

    Persamaan

    "roses pembentukan kata menerangkan bagaimana sesuatu kata itu dibina dan dibentuk

    sehingga dapat menghasilkan ayat dan ujaran dalam sesuatu bahasa