nota peringatan keselamatan makanan

of 39/39

Post on 25-Jul-2015

136 views

Category:

Documents

11 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 1

Kata-Kata AluanTIMBALAN MENTERI KESIHATAN MALAYSIA Bismillahirrahmanirrahimm. Assalamualaikum w.b.t. dan Salam Satu Malaysia.Kerjasama yang erat antara Kementerian Kesihatan Malaysia (KKM) dan Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM) sudah lama terjalin. Keduadua Kementerian sentiasa bersatu hati mewarnakan kehidupan yang sihat, ceria dan berilmu kepada generasi baru sebelum mereka meneroka dunia sebenar yang lebih mencabar. Bagi Kementerian Kesihatan Malaysia, pelbagai tindakan dan inisiatif telah diambil untuk genersai baru atau lebih dikenali sebagai pelajar ini dalam memastikan keselamatan makanan mereka di sekolah. Selain promosi-promosi kesihatan dan Program Pemeriksaan Sendiri di Kantin dan Dapur Asrama Sekolah (KENDIRI), Nota Peringatan Berkaitan Keselamatan Makanan ini disediakan khas untuk dibacakan kepada para pelajar semasa setaip kali perhimpunan di sekolah. Kaedah pembacaan yang berulang-ulang ini diharap dapat meningkatkan keupayaan ingatan yang berkekalan kepada pendengar. Dari masa ke semasa, Kementerian akan cuba menambah bahan lain yang dapat menarik perhatian pelajar. S aya dengan bangganya mengucapkan syabas kepada Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan kerana telah berjaya menerbitkan Nota Peringatan Berkaitan Keselamatan Makanan ini. Harapan saya, semoga nota ini dapat digunakan sepenuhnya oleh para guru dalam meningkatkan kesedaran pelajar mengenai keselamatan dan kualiti makanan seteru s nya membudayakan amalan kebersihan dan keselamatan makanan dalam kehidupan mereka. Tahniah! BERKHIDMAT UNTUK NEGARA

(DATUK ROSNAH ABDUL RASHID SHIRLIN) Timbalan Menteri Kesihatan Malaysia

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 2

Kata-Kata AluanKETUA PENGARAH KESIHATAN MALAYSIA Assalamualaikum w.b.t. dan salam sejahtera Terima kasih dan tahniah kepada Bahagian Keselamatan Dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia yang telah memberi kesempatan untuk saya menyampaikan kata-kata aluan dan juga atas kejayaannya menghasilkan Nota Peringatan Berkaitan Keselamatan Makanan. Penghasilan Nota Peringatan ini merupakan satu usaha dalam menyediakan asas pengetahuan berhubung keselamatan makanan kepada para pelajar sekolah rendah khususnya. Adalah diharapkan dengan adanya Nota Peringatan ini, tahap pengetahuan para pelajar dapat ditingkatkan dan amalan kebersihan dan keselamatan makanan sentiasa menjadi amalan harian. Melalui Nota ini juga, diharap kes keracunan makanan dapat dikurangkan di seluruh negara. Akhir kata, saya menyeru agar guru-guru dapat menyampaikan Nota ini kepada para pelajar dengan sebaik mungkin mengikut kreativiti pengajaran guru masing-masing di sekolah. Kesedaran dan kepekaan pelajar terhadap pengambilan makanan yang selamat menjamin kesejahteraan rakyat Malaysia. Tanpa Kuman, Makanan Selamat ! BERKHIDMAT UNTUK NEGARA

(TAN SRI DATO SERI DR. HJ. MOHD ISMAIL BIN MERICAN) Ketua Pengarah Kesihatan Malaysia

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 3

Kata-Kata AluanTIMBALAN KETUA PENGARAH KESIHATAN Assalamualaikum w.b.t. dan salam sejahtera Syabas dan tahniah kepada Bahagian Keselamatan Dan Kualiti Makanan kerana telah menghasilkan Nota Peringatan Berkaitan Keselamatan Makanan dan setinggi-tinggi penghargaan ke rana memberi ruang untuk saya menurunkan sepatah dua kata. Sekolah adalah tempat untuk pelajar menguasai ilmu pengetahuan dan kemahiran. Menyedari hakikat ini, Nota peringatan dihasilkan bagi menyerapkan ruang ilmu asas keselamatan makanan kepada para pelajar. Ia adalah wajar dan seharusnya diwujudkan sejak dari dahulu lagi. Nota Peringatan ini dapat memperkasakan pelajar dengan pengetahuan berkaitan kebersihan dan keselamatan makanan. Ia juga dapat memberikan maklumat ringkas kepada pelajar berkaitan puncapunca dan tanda-tanda keracunan makanan, langkah pencegahan bagi mengelakkan keracunan makanan dan perkara yang perlu dilakukan sekiranya mengalami tanda-tanda keracunan makanan di sekolah. Dengan terbitnya Nota Peringatan ini, diharapkan dapat memberi gambaran yang luas kepada para pelajar tentang peri pentingnya keselamatan makanan bagi mengelakkan kejadian ke racunan makanan yang kebanyakannya berlaku di sekolah. Sekian, terima kasih. BERKHIDMAT UNTUK NEGARA

(DATO DR. HASAN BIN ABDUL RAHMAN) Timbalan Ketua Pengarah Kesihatan

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 4

Kata-Kata AluanPENGARAH Assalamualaikum w.b.t. dan Salam Satu MalaysiaSaya amat bersyukur ke hadrat Allah s.w.t kerana Nota Peringatan Berkaitan Keselamatan Makanan ini telah berjaya diterbitkan. Penerbitan nota ini menjadi titik tolak dalam meningkatkan kesedaran kepada warga sekolah untuk sama-sama memastikan makanan yang diambil seharian adalah selamat. Penerbitan Nota Peringatan ini merupakan salah satu usaha Kementerian Kesihatan Malaysia untuk membantu pihak sekolah dalam memastikan keselamatan makanan dan seterusnya menangani kejadian keracunan makanan terutamanya di sekolah. Saya yakin bahawa nota ini akan dapat menyampaikan dan meningkatkan pengetahuan dan kefahaman para pelajar terhadap kepentingan keselamatan makanan dan kaedah untuk memastikan makanan yang diambil adalah selamat. Seterusnya adalah diharapkan para pelajar akan mengamalkan pengetahuan tersebut khususnya dalam aspek mencuci tangan yang betul kerana kebanyakan kes keracunan makanan berpunca daripada kealpaan terhadap aspek kebersihan tangan. Bagi pihak Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan, Kementerian Kesihatan Malaysia, saya mengucapkan tahniah kepada kumpulan kerja teknikal Nota Peringatan Keselamatan Makanan dan pihak lain yang terlibat yang turut menyumbang di dalam menghasilkan Nota Peringatan ini. Sekian, terima kasih. BERKHIDMAT UNTUK NEGARA

(NORAINI BT DATO MOHD OTHMAN) Pengarah

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 5

PengenalanNota Peringatan ini disediakan bagi memperkasakan pelajar dengan pengetahuan berkaitan ke b e rsihan dan keselamatan makanan. Nota ini memberikan maklumat ringkas kepada pelajar berkaitan punca-punca dan tanda-tanda keracunan makanan, langkah pencegahan bagi mengelakkan keracunan makanan dan perkara yang perlu dilakukan sekira nya mengalami tanda-tanda keracunan makanan di sekolah. Isi kandungan nota peringatan ini terdiri dari tiga (3) bahagian iaitu Penjelasan Ringkas, Nota Pelajar dan Panduan Guru. Penjelasan ringkas selepas setiap tajuk merupakan pengenalan dan objektif tajuk bagi setiap nota peringatan. Nota pelajar ialah mesej penting yang akan disampaikan oleh guru kepada pelajar. Panduan guru pula merupakan mesej tambahan yang boleh membantu guru semasa menyampaikan ucapan atau taklimat. Guru boleh menggunakan kreativiti masing-masing untuk menarik perhatian pelajar semasa menyampaikan ucapan atau taklimat tersebut. Adalah diharapkan nota ini akan dapat membantu dalam mempertingkatkan tahap kesedaran pelajar mengenai keselamatan dan kualiti makanan dan seterusnya membu d ayakan amalan kebersihan dan keselamatan makanan dalam kehidupan mereka. Pencegahan awal penyakit keracunan makanan bermula dari pelajar itu sendiri melalui amalan kebersihan dalam kehidupan harian sama ada semasa makan mahupun semasa memilih premis makanan.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 6

KandunganNota 1 : Keracunan Makanan Dan Langkah Pencegahannya. Nota 2 : Penyebab Keracunan Makanan Dan Tindakan Sekiranya Mengalami Keracunan Makanan. Nota 3 : Makanan Yang Dibekal Dari Rumah. Nota 4 : Kepentingan Dan Langkah Membasuh Tangan Yang Betul. Nota 5 : Percayakan Deria Anda Semasa Memilih Makanan. Nota 6 : Kepentingan Membaca Label Pada Produk Makanan.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 7

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 9

Nota 1Keracunan Makanan Dan Langkah PencegahannyaNota ini disediakan untuk memberi kefahaman mengenai definisi keracunan makanan, tanda keracunan makanan dan langkah asas pencegahan keracunan makanan.Nota Pelajar Panduan Guru Idea: Guru boleh mengaitkan keskes keracunan makanan yang pernah berlaku di sekolahsekolah atau ceritakan keskes yang pernah disiarkan oleh media. Info: Masa paling singkat untuk seseorang mengalami tanda-tanda keracunan makanan adalah setengah jam bergantung1.1

Keracunan makanan ialah penyakit yang berlaku selepas makan makanan yang telah tercemar atau tidak disediakan dengan cara yang betul dan selamat. Tanda-tanda keracunan makanan ialah: 1. Loya dan muntah, 2. Memulas dan sakit perut, 3. Cirit-birit, 4. Demam dan kesejukan. Tanda-tanda keracunan makanan biasanya boleh dilihat selepas beberapa jam mengambil makanan atau minuman tercemar.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 10

Nota Pelajar

Panduan Guru kepada daya ketahanan individu, umur dan jumlah racun yang termakan.

Makanan atau minuman tercemar disebabkan oleh: 1. Kuman atau mikroorganisma berbahaya. Adalah penyebab utama kepada pencemaran makanan dan keracunan makanan. 2. Bahan kimia yang merbahaya seperti racun serangga. 3. Bendasing seperti rambut, lipas, dawai kokot, lidi, kaca, serpihan kayu dan sebagainya. Bendasing tidak memberi sebarang tanda keracunan tetapi amat berbahaya kerana boleh meyebabkan luka kepada organ dalaman.

Info: Kuman atau mikroorganisma terdiri daripada bakteria, kulat, yis, parasit dan virus. Contoh bakteria yang berbahaya seperti Staphylococcus aurens dan Escherichia coli yang banyak terdapat pada tubuh manusia.

1.2

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 11

Nota Pelajar LANGKAH PENCEGAHAN

Panduan Guru

Mengamalkan kebersihan diri yang baik dengan: 1. Sentiasa membasuh tangan Sebelum dan selepas makan, Selepas keluar dari tandas, Selepas bermain. 2. Sentiasa berkuku pendek Kuku panjang boleh menjadi tempat pembiakan kuman. Kuku panjang susah dibersihkan. 3. Sentiasa berpakaian bersih dan kemas. 4. Jika terdapat luka, pastikan dibalut dan dirawat dengan baik.Info: Luka yang terdedah boleh menjadi tempat pembiakan kuman. Idea: Guru boleh menghuraikan amalan buruk yang perlu dielakkan menggunakan contoh - contoh tambahan yang sesuai sekiranya1.3

Antara amalan buruk yang perlu dielak ialah: 1. Meludah merata-rata. Air ludah mengandungi kuman yang boleh mencemar makanan. Meludah di tempat yang disediakan seperti sinki.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 12

Nota Pelajar 2. Bersin dan batuk menghala ke arah makanan. Bila bersin atau batuk: - Tutup hidung atau mulut dengan tisu atau saputangan. - Halakan muka ke arah lain dari makanan. - Buang tisu yang telah digunakan ke dalam tong sampah. - Basuh tangan segera. 3. Membuang sampah atau sisa makanan merata-rata. Sampah dan sisa makanan boleh menarik perhatian makhluk perosak. 4. Jangan makan di tempat yang tidak sesuai atau kotor seperti di kawasan tandas, di tepi tong sampah dan di tepi longkang. 5. Jangan makan makanan yang kotor. Makanan yang kotor (kena habuk, terjatuh, terdedah) boleh dicemari oleh kuman 6. Jangan makan makanan yang sudah basi, berbau busuk dan berubah warna.

Panduan Guru ada. Info: Udara dan cecair dari manusia mengandungi kuman pencemar makanan.

Info: Makhluk perosak seperti LILATI (Lipas, Lalat dan Tikus) boleh membawa penyakit.

1.4

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 13

KESIMPULAN

Keracunan makanan berlaku selepas makan makanan yang telah tercemar oleh kuman atau telah rosak. Tanda-tanda keracunan makanan ialah rasa loya, muntah, memulas, sakit perut, cirit birit, demam dan kesejukan. Amalan kebersihan yang baik dapat mencegah pencemaran dan keracunan makanan.

Amalan Baik, Tiada Keracunan

1.5

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 15

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 17

Nota 2Penyebab Keracunan Makanan Dan Tindakan Sekiranya Mengalami Keracunan MakananNota ini disediakan untuk memberi pengetahuan kepada pelajar mengenai penyebab keracunan makanan dan tindakan yang perlu diambil oleh pelajar sekiranya mengalami keracunan makanan. Nota Pelajar Panduan Guru

Keracunan makanan ialah penyakit yang berlaku akibat memakan makanan yang tercemar. Makanan dikatakan tercemar jika ia mengandungi sesuatu benda atau bahan yang tidak seharusnya berada didalamnya. Tiga (3) jenis pencemaran makanan utama: 1. Kuman atau mikroorganisma yang berbahaya. 2. Bahan kimia seperti racun serangga dan bahan pencuci. 3. Bendasing seperti rambut, lipas, dawai kokot, lidi, kaca, serpihan kayu dan sebagainya.

Info: Kuman atau mikroorganisma berbahaya terdiri daripada bakteria, kulat, yis, parasit dan virus yang boleh menyebabkan penyakit. Contoh:2.1

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 18

Nota Pelajar A. PENYEBAB KERACUNAN MAKANAN

Panduan Guru kuman taun, kuman tifoid (kepialu), hepatitis dan lain-lain.

Antara penyebab keracunan makanan: 1. Penjual atau pengendali makanan yang tidak mengamalkan kebersihan diri. 2. Pengendalian makanan yang tidak betul dan tidak selamat. 3. Persekitaran yang tidak bersih.Penjual atau pengendali makanan yang tidak mengamalkan kebersihan diri. 1. Berkuku panjang. Kuku panjang boleh menjadi tempat pembiakan kuman. Kuku panjang susah dibersihkan. 2. Memakai apron kotor. Apron yang kotor mengandungi kuman. 3. Tidak menutup rambut. Rambut boleh jatuh ke dalam makanan. Rambut mengandungi kuman. 4. Memakai barang kemas seperti cincin, jam, gelang dan sebagainya. Kuman boleh berada di celah barang kemas. Barang kemas menyukarkan pembersihan tangan dengan baik. 5. Meludah merata-rata.

Idea: Guru perlu menegaskan perbuatan ini dilarang semasa mengendalikan makanan.

2.2

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 19

Nota Pelajar Air ludah mengandungi kuman. Kuman dari air ludah mencemar makanan. 6. Mengorek hidung. Kuman ada di dalam hidung. 7. Merokok. Asap dan habuk mencemar makanan. Pengendalian makanan yang tidak betul dan tidak selamat.

Panduan Guru

Antaranya: 1. Tidak melindungi makanan dari dicemari habuk dan lalat. 2. Tidak menggunakan penyepit untuk mengambil makanan. Tangan yang kotor boleh mencemar makanan. 3. Dibungkus dengan surat khabar. 4. Dihidang di dalam pinggan mangkuk dan gelas yang kotor, retak, berkarat atau sumbing.Persekitaran yang tidak bersih.

Kantin atau dewan makan sekolah : 1. Kotor, 2. Tiada: Sinki, Air bersih yang mencukupi,

Info: Karbon pada surat khabar boleh menyebabkan pencemaran kimia.

2.3

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 20

Nota Pelajar Sabun cecair untuk membasuh tangan, Tisu pengelap tangan. Tong sampah yang mencukupi. B. TINDAKAN YANG PATUT DIAMBIL JIKA BERLAKU KERACUNAN MAKANAN

Panduan Guru

Jika mengalami satu atau lebih tandatanda iaitu : 1. Loya dan muntah, 2. Memulas dan sakit perut, 3. Cirit-birit. Segera maklumkan kepada guru yang bertugas. Jika termakan makanan yang: 1. Berlendir atau berubah warna dan rupa dari biasa, 2. Berubah bau (berbau tidak enak dan kurang menyenangkan), 3. Berubah rasa (mempunyai rasa yang pelik dan basi). Berhenti makan makanan itu. Segera maklumkan guru. Serahkan baki makanan kepada guru.

Info: Baki makanan ini akan menjadi bukti makanan tersebut rosak dan penyebab keracunan makanan.

2.4

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 21

KESIMPULAN

Keracunan makanan dapat dielakkan jika pelajar sentiasa berhati-hati dan bijak memilih makanan yang bersih dan selamat semasa membeli makanan. Segera laporkan kepada guru jika pelajar mengalami tandatanda keracunan makanan.

Pencegahan Awal, Elakkan Keracunan Makanan

2.5

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 23

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 25

Nota 3Makanan Yang Dibekal Dari RumahNota ini disediakan untuk memberi pengetahuan asas dan kesedaran kepada pelajar mengenai keselamatan makanan yang diberikan dari rumah. Nota Pelajar A. MAKANAN YANG DIBEKAL DARI RUMAH Panduan Guru

Membawa bekalan makanan dari rumah merupakan amalan yang baik dan menjimatkan. Makanan yang dibawa dari rumah perlu disediakan dengan bersih. Jangan bawa makanan: 1. Lebihan semalam kerana: Tidak boleh disimpan lama, Mungkin telah rosak. 2. Mudah rosak dan berisiko tinggi. Contoh: makanan bersantan, sandwich telur, kuih-muih yang berinti dan bersalut kelapa. Jangan campurkan makanan yang berbeza di dalam satu bekas.

Info: Makanan lebihan semalam dikhuatiri mengandungi kuman yang banyak dan berbahaya.

Idea: Contoh: Nasi atau mi tidak boleh dicampur bersama lauk3.1

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 26

Nota Pelajar

Panduan Guru di dalam satu bekas.

Idea: Pastikan bekas: Guru boleh 1. Bersih iaitu telah dibasuh dengan berpesan kepada sabun dan air bersih, pelajar supaya 2. Kering, mengingatkan ibu 3. Tidak sumbing, tidak retak dan bapa atau tidak rosak, penjaga tentang 4. Bertutup rapat dan kemas (kedap kepentingan udara adalah yang terbaik). kebersihan bekas yang digunakan untuk membawa bekal makanan.

Jangan menggunakan suratkhabar untuk membungkus makanan. Simpan bekal makanan di tempat yang bersih.

Info: Karbon pada surat khabar boleh menyebabkan pencemaran kimia. Idea: Guru boleh mengingatkan pelajar tentang kepentingan membasuh tangan sebelum makan dan

Tempat makan yang sesuai: 1. Di kantin dan dewan makan sekolah yang bersih. 2. Bukan berhampiran tandas, tong sampah atau di tepi longkang. 3. Bukan di makmal sekolah.

3.2

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 27

Nota Pelajar

Panduan Guru sebaik sahaja selesai makan.

Habiskan makanan yang dibawa pada waktu rehat 1. Makanan yang disimpan lama akan rosak atau basi. 2. Lebihan makanan perlu dibuang.

Idea: Guru boleh menekankan kepada pelajar supaya tidak membeli makanan dari luar pagar sekolah kerana melanggar peraturan sekolah.

KESIMPULAN

Bekal makanan yang dibawa dari rumah perlulah disimpan dengan betul. Bekal makanan yang tidak habis dimakan perlulah dibuang. Jangan membeli makanan di luar pagar sekolah.

3.3

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 29

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 31

Makanan Bersih Mengelak Keracunan Makanan

Nota 4Kepentingan Dan Langkah Membasuh Tangan Yang BetulNota ini disediakan untuk memberi penekanan kepada pelajar Nota Pelajar Panduan Guru A. KEPENTINGAN MEMBASUH TANGAN

Kebersihan tangan penting kerana: Boleh mengelakkan pencemaran makanan dan mencegah keracunan makanan. Tangan merupakan organ utama yang bersentuhan dengan makanan. Tangan nampak bersih tetapi mungkin mengandungi kuman yang boleh mencemarkan makanan dan tidak boleh dilihat dengan mata kasar.

4.1

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 32

Nota Pelajar

Kuman boleh mencemari tangan melalui: Peralatan sekolah seperti kerusi, meja, beg sekolah, buku sekolah, peralatan sukan, dan lain-lain. Hingus dan air ludah. Najis. Tangan yang kotor boleh menyebabkan pencemaran kepada peralatan seperti sudu, garpu, cawan atau pinggan mangkuk. Pelajar mesti membasuh tangan: 1. Sebelum dan selepas makan. 2. Selepas keluar dari tandas. 3. Selepas bersukan atau bermain. 4. Selepas melakukan aktiviti seperti membuang sampah, membersihkan kelas, meja atau papan hitam, menyapu sampah, dan lain-lain. Kuku perlu dipastikan sentiasa pendek. Kuku panjang susah dibersihkan. Kuku panjang boleh menjadi tempat pembiakan kuman.

Panduan Guru Idea: Guru boleh beri lebih banyak contoh bagaimana tangan pelajar boleh dicemari kuman. Info: Kuman atau mikroorganisma merbahaya terdiri d a ripada bakteria, kulat, y i s, parasit, dan virus. Oleh itu ke b e rsihan tangan sangat penting bagi mengelakkan pencemaran makanan.

Idea: Guru harus menekankan bahawa pada kotoran terdapat banyak kuman

4.2

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 33

Nota Pelajar B. KAEDAH MEMBASUH TANGAN YANG BETUL.

Panduan Guru atau mikroorganisma merbahaya.

Jika tangan tidak dibasuh dengan betul dan sempurna, kotoran tidak dapat dihilangkan. Tujuh langkah utama bagi membasuh tangan. 1. Basuh tangan dengan air yang bersih dan cecair pencuci tangan. 2. Gosok tapak tangan. Gosok dengan kedua-dua tapak tangan. 3. Gosok setiap jari dan celah-celah jari. 4. Gosok kuku di tapak tangan. 5. Gosok belakang tangan. 6. Bilas dengan air bersih secukupnya. 7. Keringkan dengan tisu atau tuala pengelap tangan yang bersih.Info: Guru digalakkan membuat demontrasi 7 Langkah Mencuci Tangan. Guru juga boleh menggunakan poster 7 Langkah Mencuci Tangan sebagai contoh.

4.3

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 34

KESIMPULAN

Tangan yang kotor boleh mencemari makanan. Membasuh tangan dengan betul boleh mengelakkan pencemaran makanan dan mencegah keracunan makanan. Oleh itu, amalkan membasuh tangan dengan kaedah yang betul .

Tangan Bersih, Makanan Selamat

4.4

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 35

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 37

Nota 5Percayakan Deria Anda Semasa Memilih MakananNota ini disediakan untuk memberi panduan kepada pelajar bagaimana menggunakan deria semasa memilih makanan untuk mengelakkan membeli makanan yang telah rosak atau basi. Nota Pelajar Panduan Guru

Menggunakan deria semasa memilih makanan dapat membantu pelajar mengelakkan keracunan makanan. Keracunan makanan boleh berlaku jika pelajar makan makanan yang telah rosak atau basi. Makanan telah rosak atau basi boleh dikenali dengan menggunakan tiga deria utama iaitu LIHAT, BAU dan RASA.1. LIHAT - rupa (berlendir), warna berlainan dari biasa, baca tarikh luput dan lihat bentuk (makanan dalam bungkusan). 2. BAU - berbau tidak enak dan kurang menyenangkan. 3. RASA - mempunyai rasa yang pelik dan basi.5.1

Idea: Guru boleh memberi penekanan kepada pelajar supaya jangan makan jika makanan berkeadaan seperti yang dinyatakan.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 38

Nota Pelajar

Panduan Guru

Pilihlah makanan: 1. Yang masih panas dan segar. 2. Yang tidak terdedah (tidak dihinggapi lalat atau serangga). 3. Tidak berbau masam dan tidak busuk. 4. Tidak berlendir. 5. Tidak berubah warna. 6. Tidak berasa masam. 7. Makanan yang dibungkus dengan bahan yang bersih. 8. Makanan yang diambil dengan peralatan yang bersih. Panduan membeli makanan atau minuman berbungkus. 1. Baca tarikh luput: Jangan beli makanan yang telah tamat tarikh luput. 2. Lihat keadaan luar bungkusan: Jangan beli makanan atau minuman dalam bungkusan yang telah koyak, kembung, bocor, retak, pecah, kemek atau tudung terbuka. Bungkusan yang telah berubah warna. 3. Pastikan tin atau paket membungkus makanan dan minuman: Tidak menggelembung, Tidak bocor, Tidak kemek,5.2

Info: Makanan berbungkus bermaksud makanan yang dibungkus sama ada menggunakan plastik, tin, kertas, peket, atau polystyrene. Info: Bungkusan berubah warna disebabkan tidak disimpan di tempat yang betul.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 39

Nota Pelajar Tidak terhakis dan berkarat, Tidak disimpan di tempat yang panas atau terdedah kepada cahaya matahari. Tidak tamat tarikh luput. 4. Gunakan tiga deria kita LIHAT, BAU dan RASA setelah membuka makanan.

Panduan Guru

Panduan memilih makanan dan minuman yang belum berbungkus: 1. Makanan dan minuman : Tidak terdedah - boleh dicemari habuk debu dan serangga perosak. Tidak disentuh dengan tangan secara langsung semasa membeli. Diambil dengan alat yang bersih seperti menggunakan penyepit, sudu atau garpu. 2. Bekas makanan : Tidak bertindih secara langsung dengan makanan. - Permukaan bawah pinggan yang kotor boleh mencemari makanan. Tidak retak atau sumbing.

Info: Makanan belum berbungkus ialah makanan yang sedia dimakan seperti kuih-muih, mi goreng dan lain-lain.

Info: Bekas makanan merujuk kepada sebarang bentuk bekas, bungkusan atau peket yang digunakan untuk meletak makanan. Info: Karbon pada surat khabar boleh5.3

Tidak menggunakan suratkhabar.

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 40

Nota Pelajar

Panduan Guru menyebabkan pencemaran kimia.

Pelajar mesti memaklumkan kepada guru bertugas atau guru kesihatan jika: 1. Makanan yang dihidang mempunyai tanda-tanda rosak atau basi. 2. Makanan berbungkus rosak atau telah tamat tarikh luput. 3. Amalan-amalan yang tidak baik oleh pengendali makanan semasa mengendalikan makanan

KESIMPULAN

Percayakan deria anda LIHAT, BAU dan RASA untuk mengelakkan keracunan makanan. Bagi mengelakkan keracunan makanan: Jangan makan makanan yang telah rosak atau basi.

Pilihlah Makanan Bersih dan Selamat. Utamakan Kesihatan

5.4

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 41

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 43

Nota 6Kepentingan Membaca Label Pada Produk MakananNota ini disediakan sebagai panduan kepada pelajar untuk memahami kepentingan membaca label pada produk makanan. Nota Pelajar Label Panduan Guru

Makanan yang siap dibungkus untuk jualan mesti mempunyai label.

Info: Contoh makanan siap dibungkus: Kek, Roti, minuman dalam kotak. Idea: Guru boleh menunjukkan contoh-contoh label makanan yang ada digunakan pada produk dipasaran.

Label makanan merupakan tanda berupa tulisan dan/atau gambar pada pembungkus makanan sebagai keterangan atau penjelasan tentang sesuatu makanan.

Label makanan memberi maklumat mengenai produk seperti: 1. Nama produk, 2. Tarikh luput, 3. Bahan ramuan, 4. Nama dan alamat pengeluar,

Idea: Guru dicadangkan untuk6.1

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 44

Nota Pelajar 5. Cara penyimpanan, 6. Maklumat pemakanan.

Panduan Guru menekankan kepentingan untuk melihat tarikh luput kepada pelajar kerana ia menjadi salah satu tanda kerosakan makanan. Idea: Guru digalakkan berpesan supaya pelajar meneliti apakan bahanbahan yang terkandung di dalam produk makanan dan fahami cara penyediaan makanan.

Label penting untuk: 1. Memberi maklumat tentang kandungan produk makanan. 2. Membekalkan maklumat penggunaan makanan dan tarikh luput. 3. Memudahkan aktiviti penguatkuasaan dan tindakan undang-undang.

Oleh itu, membaca label makanan dengan betul dapat membantu pelajar dari membeli makanan yang rosak dan tidak diketahui pengeluarnya.

6.2

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 45

Nota Pelajar

Panduan Guru Idea: Contohnya susu kotak UHT yang telah dibuka perlu disimpan dalam peti sejuk.

Waspada! 1. Belilah makanan berbungkus yang mempunyai label. 2. Pastikan makanan tidak melewati tarikh luput (jika ada). 3. Baca dengan teliti dan patuhi cara penyimpanan makanan. 4. Elakkan membeli makanan dengan pembungkusan yang telah rosak (kemek, karat atau menggelembung).Tarikh Luput

Tarikh luput ialah tempoh hayat sesuatu makanan selamat untuk dimakan. Contoh perkataan yang biasa digunakan untuk merujuk tarikh luput adalah seperti baik sebelum, guna sebelum, tarikh akhir, makan atau minum sebelum. Contoh-contoh makanan yang mempunyai tarikh luput adalah seperti : 1. Roti 2. Susu 3. Biskut.

6.3

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 46

Nota Pelajar

Panduan Guru

Makanan yang telah tamat tarikh luput dikhuatiri rosak dan boleh membahayakan kesihatan. Jika terbeli di sekolah, laporkan kepada guru.

KESIMPULAN

Baca label dan lihat tarikh luput sebelum membeli makanan. Jangan beli makanan yang telah tamat tarikh luput.

Baca Label Kenali Produk!

6.4

02.Layout

12/16/09

1:31 PM

Page 47

Rujukan1. Panduan Kebersihan dan Keselamatan Makanan, Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan (2007) 2. Keracunan Makanan Kita Boleh Menggelakkannya, Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan (Disember, 2007) 3. Kenali Bakteri Punca Utama Penyebab Keracunan Makanan, Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan (2007) 4. Risalah Garis Panduan Asas Pelabelan Makanan, Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan (Februari, 2007) 5. Risalah Perkara yang Dilarang Pada Label Makanan, Bahagian Keselamatan dan Kualiti Makanan (Mei, 2007)