kementerian pendidikan malaysia program diploma .2018-11-22 · pengajian tajwid dan rasm uthmani

Download KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA PROGRAM DIPLOMA .2018-11-22 · pengajian tajwid dan rasm uthmani

If you can't read please download the document

Post on 29-Apr-2019

232 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

i

KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA

MODUL PENDIDIKAN ISLAM

PIMKD2053 PENGAJIAN TAJWID DAN RASM UTHMANI

INSTITUT PENDIDIKAN GURU MALAYSIA KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA ARAS 1-3, BLOK 2250 JALAN USAHAWAN 1 63000 CYBERJAYA Berkuat Kuasa Mulai November 2018

PROGRAM DIPLOMA PERGURUAN MALAYSIA (PDPM)

MOD KURSUS DALAM CUTI (KDC)

ii

FALSAFAH PENDIDIKAN KEBANGSAAN

Pendidikan di Malaysia adalah suatu usaha berterusan ke arah memperkembangkan lagi potensi individu secara menyeluruh dan bersepadu untuk mewujudkan insan yang seimbang dan harmonis dari segi intelek, rohani, emosi, dan jasmani berdasarkan kepercayaan dan kepatuhan kepada Tuhan. Usaha ini adalah bagi melahirkan rakyat Malaysia yang berilmu pengetahuan, berketerampilan, berakhlak mulia, bertanggungjawab, dan berkeupayaan mencapai kesejahteraan diri serta memberi sumbangan terhadap keharmonian dan kemakmuran keluarga, masyarakat dan negara.

Falsafah Pendidikan Guru Guru yang berpekerti mulia, berpandangan progresif dan saintifik, bersedia menjunjung aspirasi negara serta menyanjung warisan kebudayaan negara, menjamin perkembangan individu, dan memelihara suatu masyarakat yang bersatu padu, demokratik, progresif dan berdisiplin.

Hak Cipta

Hak cipta terpelihara. Kecuali untuk tujuan pendidikan yang tidak ada kepentingan komersial, tidak dibenarkan sesiapa mengeluarkan atau mengulang mana-mana bahagian artikel, ilustrasi dan kandungan buku ini dalam apa-apa juga bentuk dan dengan apa-apa cara pun, sama ada secara elektronik, fotokopi, mekanik, rakaman atau cara lain sebelum mendapat izin bertulis daripada Rektor Institut Pendidikan Guru, Kementerian Pendidikan Malaysia.

Cetakan November 2018 Institut Pendidikan Guru Malaysia Kementerian Pendidikan Malaysia

MODUL INI DIEDARKAN UNTUK KEGUNAAN PELAJAR-PELAJAR YANG BERDAFTAR DENGAN INSTITUT PENDIDIKAN GURU, KEMENTERIAN PENDIDIKAN MALAYSIA BAGI MENGIKUTI PROGRAM DIPLOMA PASCASISWAZAH PENDIDIKAN. MODUL INI HANYA DIGUNAKAN SEBAGAI BAHAN PENGAJARAN DAN PEMBELAJARAN BAGI PROGRAM-PROGRAM TERSEBUT.

iii

Falsafah Pendidikan Kebangsaan/ Falsafah Pendidikan Guru/ Notis Hak Pengarang

i

Kandungan ii

Panduan Pelajar ii

Pengenalan v

Agihan Tajuk dan Unit vi

UNIT 1 PENGENALAN TILAWAH DAN TARTIL AL-QURAN 1

UNIT 2 TAJWID AL-QURAN 9

UNIT 3 AMALI TAJWID 22

UNIT 4 RASM UTHMANI DAN DHABT AL-QURAN 26

UNIT 5 TAJWID, RASM DAN DHABT DALAM KAEDAH IQRA 42

Bibliografi 53

Panel 54

Simbol 55

KANDUNGAN MUKA SURAT

iv

PENGENALAN Modul pembelajaran ini disediakan untuk membantu pelajar menguruskan pembelajaran agar lebih berkesan. Modul pembelajaran ini memberi peluang kepada pelajar untuk mendapatkan matlamat dan gaya pembelajaran terkini. SASARAN KURSUS Pelajar Program Diploma Pascasiswazah Pendidikan (PDPP) yang mendaftar dengan Institut Pendidikan Guru (IPG), Kementerian Pendidikan Malaysia (KPM). PEMBELAJARAN ARAH KENDIRI Pembelajaran arah kendiri memerlukan pelajar membuat keputusan tentang pembelajaran yang akan ditempuhi. Pembelajaran arah kendiri berkesan jika pelajar dapat menentukan sasaran yang hendak dicapai. Ianya dibentuk agar pelajar mempunyai autonomi dan bertanggung jawab ke atas pembelajaran sendiri. JAM PEMBELAJARAN PELAJAR (JPP) Berdasarkan standard IPG KPM dan MQA pelajar perlu mengumpulkan 40 jam pembelajaran bagi setiap satu jam kredit. Program Diploma Pascasiswazah Pendidikan (PDPP) dilaksanakan secara Sepenuh Masa dalam bentuk Kursus Dalam Cuti (KDC), di mana interaksi bersemuka dilaksanakan pada cuti persekolahan dan hujung minggu. Jumlah pembelajaran secara bersemuka diperuntukan 60% (40% interaksi bersemuka secara kuliah /tutorial/amali dan 20% interaksi bersemuka secara dalam talian). Manakala 40% lagi adalah pembelajaran pelajar melalui modul pembelajaran. PEMBELAJARAN DALAM TALIAN Pembelajaran dalam talian ini menggunakan saluran media terkini yang sesuai. Pensyarah dan pelajar akan ditentukan masa yang sesuai untuk berinteraksi secara langsung dalam talian. Tajuk dan jumlah jam yang akan dipelajari diambil daripada Maklumat Kursus (MK) mengikut kursus dan semester yang ditawarkan.

PANDUAN PELAJAR

v

SUSUNAN UNIT MODUL Modul pembelajaran ini ditulis dalam susunan Unit. Setiap unit mempunyai lima elemen asas yang konsisten: 1. Hasil Pembelajaran Unit 2. Sinopsis 3. Kandungan Unit 4. Penulisan berkaitan kandungan unit 5. Refleksi/ Latihan Panduan pelaksanaan interaksi bersemuka secara dalam talian bagi tajuk yang berkaitan disediakan juga. Walau bagaimanapun, pensyarah mengajar perlu menyediakan bahan bacaan atau nota tajuk tersebut untuk kegunaan pengajaran dan pembelajaran. Pelajar boleh berbincang dengan pensyarah atau rakan pelajar melalui email atau alat media yang sesuai jika terdapat masalah berhubung dengan modul ini. IKON Pelajar akan mendapati bahawa ikon digunakan untuk menarik perhatian pelajar agar pada sekali imbas pelajar akan tahu apa yang harus dibuat. PEPERIKSAAN DAN PENTAKSIRAN Pelajar juga diperlukan untuk menduduki peperiksaan bertulis pada akhir kursus seperti yang dinyatakan dalam MK. Tarikh dan masa peperiksaan akan diberitahu apabila pelajar mendaftar. Peperiksaan bertulis ini akan dilaksanakan di tempat yang akan dikenal pasti. Soalan peperiksaan akan meliputi semua tajuk dalam Maklumat Kursus (MK) yang pelajar pelajari secara interaksi bersemuka, modul pembelajaran dan dalam talian.

vi

PENGENALAN Kursus ini ditawarkan supaya pelajar dapat menguasai ilmu berkaitan kurikulum dalam Pendidikan Islam untuk diaplikasikan dalam proses pengajaran dan pembelajaran di sekolah . HASIL PEMBELAJARAN

1. Menghuraikan konsep tilawah, tartil, tajwid dan Rasm Uthmani.

2. Memperdengarkan bacaan Al-Quran secara bertajwid mengikut Rasm Uthmani menurut Riwayat Hafs pada surah yang dibaca.

3. Menganalisis hukum tajwid, rasm, dan dhabt dalam kaedah Iqra

vii

AGIHAN TAJUK Panduan Kepada Pengguna

Modul pembelajaran ini dibina berdasarkan Maklumat Kursus (MK). Jumlah pembelajaran secara bersemuka diperuntukan 60% (40% interaksi bersemuka secara kuliah /tutorial/amali dan 20% interaksi bersemuka secara dalam talian). Manakala 40% lagi adalah pembelajaran pelajar melalui modul pembelajaran.

TAJUK/ TOPIK

JUMLAH JAM

KESELU-

RUHAN

DALAM MK

44 JAM

INTERAKSI BERSEMUKA

60%

26 JAM

MODUL

40%

18 JAM

KULIAH

40%

18 JAM

DALAM

TALIAN

20%

8 JAM

1. Pengenalan Tilawah dan Tartil Al-Quran

Konsep Tilawah dan Tartil Al-Quran. (K)

Rukun tilawah (M)

Maratib dan Kesalahan Tilawah (DT)

Tahqiq, Tartil, Tadwir, dan Hadar

Bentuk Tilawah yang dilarang (DT)

Kesalahan-kesalahan dalam bacaan al-Quran (M)

7 2 3 2

2. Tajwid Al-Quran

Ilmu Tajwid

Makhraj dan Sifat Huruf (K)

Hukum Nun dan Mim Sakinah (K)

Hukum Tarqiq, Tafkhim dan Taghliz (K)

Al-Mudgham (M)

Al-Mudud (M)

Kaedah Waqaf dan Ibtida (M)

10 4 - 6

viii

Nota: K - Kuliah, T - Tutorial, A - Amali, M - Modul, DT - Dalam Talian

3. Amali Tajwid (A)

Surah Al-Fatihah (DT)

Surah Al-Zalzalah (DT)

Surah Al-Baiyinah (DT)

Surah Al-Qadr (DT)

Surah Al-Alaq (DT)

Surah Al-Tin (DT)

Surah Al-Insyirah (DT)

Surah Al-Dhuha (DT)

9

5 4

4. Rasm Uthmani dan Dhabt Al-Quran

Ilmu Rasm Uthmani dan Dhabt

Pengenalan Rasm Uthmani dan sejarah ringkas penulisan Al-Quran (M)

Kaedah dan Kelebihan Rasm Uthmani (M)

Dhabt al-Quran Rasm Uthmani (K)

10 4 - 6

5. Tajwid, Rasm dan Dhabt dalam Kaedah Iqra

Pengenalan dan prinsip Kaedah Iqra (K dan M)

Kemahiran Tajwid, Rasm dan Dhabt dalam Kaedah Iqra (DT)

8 3 1 4

JUMLAH 44 JAM 18 JAM 8 JAM 18 JAM

1

SINOPSIS

Dalam tajuk ini, aspek penting yang akan dibincangkan ialah mengenai konsep tilawah,

tartil, tajwid dan Rasm Uthmani.

HASIL PEMBELAJARAN

KERANGKA TAJUK

1.1 Konsep Tilawah dan Tartil Al-Quran.

1.2 Rukun tilawah

1.3 Maratib dan Kesalahan Tilawah

- Tahqiq, Tartil, Tadwir, dan Hadar

1.4 Bentuk Tilawah yang dilarang

1.5 Kesalahan-kesalahan dalam bacaan al-Quran

1.6 Latihan

1.1 Konsep Tilawah dan Tartil Al-Quran.

Terdapat beberapa faktor yang telah digariskan oleh para al-Qurra yang bersumberkan

al-Quran dan al-Sunnah dalam menilai tilawah al-Quran berdasarkan konsep yang betul.

Antaranya ialah:

UNIT 1

PENGENALAN TILAWAH DAN TARTIL AL-QURAN

Di akhir topik ini, pelajar dapat :

i Menghuraikan konsep Tilawah dan Tartil al-Quran

ii Menghuraikan rukun tilawah al-Quran berdasarkan pandangan ulama

iii Menjelaskan bentuk-bentuk tilawah yang dilarang serta kesalahan-

kesalahan dalam bacaan al-Quran

i. Menghuraikan konsep, definisi, falsafah dan matlamat Pendidikan Islam.

ii. Menghuraikan matlamat Pendidikan Islam dari perspektif Sarjana Islam.

iii. Menjelaskan falsafah dan hasrat penggubalan Kurikulum Pendidikan Islam.

2

i. Membaca dengan tartil (iaitu bacaan tenang tanpa tergopoh-gapah dan

memenuhi kehendak tajwid).

Firm