kaedah rasm uthmani dalam quran

Download Kaedah Rasm Uthmani Dalam Quran

Post on 21-May-2017

344 views

Category:

Documents

25 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

FAKULTI:

PENDIDIKAN DAN BAHASA

SEMESTER/TAHUN:

MEI 2012

KOD KURSUS

HBQE 1203

TAJUK KURSUS

RASM UTHMANI

NAMA: MOHD NAZRI BIN MAT NAYAN

NO MATRIKS: 791006086129002

NO KAD PENGENALAN: 791006086129

NO TELEFON: 019-9502457

EMAIL: nazrinayan@oum.edu.myPUSAT PEMBELAJARAN: OUM PAHANG

ISI KANDUNGAN

BILPERKARA

MUKA SURAT

1.MUKADIMAH

3

2.PENGENALAN SUMBER ILMU RASM UTHMANI

4

3.KAEDAH AL-HAMZDALAM PENULISAN RASM UTHMANI

8

4.KAEDAH AL-DABT DALAM PENULISAN RASM UTHMANI

10

5.HURAIAN KAEDAH AL-HAMZ DAN AL-DABT DALAM SURAH AN- NABA13

6.PENUTUP16

7.RUJUKAN 17

Kaedah Rasm Uthmani Dalam al-Quran

1.MUKADIMAH

Al-Quran merupakan sebuah kitab suci yang bersifat syumul, diturunkan oleh Allah s.w.t. sebagai panduan bagi manusia yang merangkumi semua aspek kehidupan mereka. Ia bukanlah buku sains dan tidak pula buku sejarah, tetapi ia menyentuh semua perkara sama ada secara tafsili (terperinci) atau secara mujmal (umum). Terpulanglah kepada setiap individu untuk membuat kajian dan rujukan dalam bidang masing-masing.

Pelbagai takrif dan definisi al-Quran telah banyak dikemukakan oleh para ulama. Di mana definasi yang telah disepakati oleh ulama ialah Kitab Allah yang mempunyai mukjizat, diturunkan kepada Nabi Muammad s.a.w. dengan perantaraan malaikat Jibril a.s., termaktub di dalam Mushaf, yang dipindahkan secara mutawatir, dimulakan dengan surah al-Fatihah dan disudahi dengan surah al-Nas serta mendapat pahala membacanya.

Al-Quran bukan sahaja mempunyai kelebihan sebagai Kalam Allah yang qadim tetapi orang yang membaca, mendengar, menghafaz, belajar dan mengajar al-Quran, mereka semua dapat menikmati kelebihan dan fadail al-Quran.

Satu kaedah penulisan yang unik dan istimewa. Sekiranya kaedah penulisan ini tidak bersumberkan daripada Rasulullah s.a.w. dan para sahabat r.a., sudah tentu ia tidak sesuai lagi digunakan dalam penulisan mushaf kerana secara zahirnya seolah-olah terdapat beberapa kesalahan yang berlaku dalam penulisan. Jelasnya tedapat banyak rahsia dan hikmah yang terkandung dalam penulisan ini sehingga Rasulullah s.a.w. dan para sahabat r.a. begitu mengambil berat terhadap penulisan ini. 2. PENGENALAN SUMBER ILMU RASM UTHMANIRasm Uthmani.

Rasm Uthmani ialah tulisan mushaf-mushaf al-Quran yang digunakan dan dipersetujui oleh Sayyidina Uthman r.a. untuk menulis kalimah-kalimah al-Quran dan huruf-hurufnya. Ia juga ditakrifkan sebagai satu ilmu untuk mengetahui perbezaan antar mushaf-mushaf Rasm Uthmani dengan Rasm Qiyasi. Dr. Syaban Muhammad Ismail berpendapat Rasm Uthmani ialah satu keterangan yang membicarakan mengenai mushaf-mushaf yang ditulis pada zaman Sayyidina Uthman r.a. dan dihantar ke kota-kota Islam ketika itu. Di mana kaedah penulisannya merangkumi tujuh huruf al-Quran, ditulis tanpa titik dan baris serta terdapat

dalam mushaf dan bacaan semasa semakan terakhir dan tidak dimansuhkan bacaan.

Dikenali sebagai Rasm Istilahi atau Rasm Uthmani yang bersifat tawfiqi iaitu penulisan menurut kaedah-kaedah tertentu yang menyalahi kaedah penulisan biasa dari sudut sebutan, kerana menggunakan beberapa kaedah lain seperti hazf (membuang), ziyadah (menambah), ibdal (mengganti), wasl wa fasl (menyambung dan memisah), dan penulisan hamzah yang dinisbahkan kepada para sahabat menulis wahyu dengan menggunakan rasm tersebut di bawah pemerhatian dan pengawasan Rasulullah s.a.w. sendiri.

Sumber Rasm UthmaniTerdapat banyak faktor yang boleh dijadikan sandaran untuk memperkukuhkan kenyataan ini. Antara faktor-faktor yang dimaksudkan itu ialah kaedah penulisannya adalah Tawqifi daripada Rasulu1lah s.a.w., juga merupakan salah satu daripada rukun bacaan al-Quran, penulisannya merangkumi tujuh huruf al-Quran yang meliputi semua wajah-wajah qiraat yang mutawatirah, di samping ianya bertepatan dengan pembentangan terakhir Malaikat Jibril a.s. kepada Rasulullah s.a. w. Rasm Uthmani merupakan kaedah penulisan yang diajarkan oleh Rasu1u1lah s.a.w. kepada para sahabat. Ini bermakna bahawa rasm ini sebenarnya datangnya daripada Allah s.w.t., kerana sebagaimana yang telah dimaklumi bahawa Rasu1ullah s.a.w. tidak akan mengajarkan sesuatu kepada para sahabatnya melainkan setelah mendapat wahyu daripada Allah s.w.t., firman Al1ah s.w.t. yang berbunyi :

Surah al-Najmi (53): 1-4.

Yang bermaksud : Demi bintang semasa ia menjunam. Rakan kamu (Nabi Muhammad s.a.w. yang kamu tuduh dengan berbagai tuduhan itu) tidaklah ia menyeleweng (dari jalan yang benar) dan ia pula tidak sesat (dengan kepercayaan yang salah). Dan ia tidak memperkatakan (sesuatu yang berhubung dengan agama Islam) menurut kemahuan dan pendapatnya sendiri. Segala yang diperkatakan itu (sama ada al-Quran atau hadis) tidak lain hanyalah wahyu yang diwahyukan kepadanya.

Kenyataan tersebut ada1ah merupakan pegangan kebanyakkan u1ama semenjak dahu1u sehingga1ah sekarang. la lebih diyakini di sebabkan bukan sahaja para u1ama yang berpegang dengannya, ma1ah para sahabat Rasulu1lah s.a.w. yang terdahulu juga turut mengama1kannya dan mereka tidak pernah mengingkarinya. Sungguh pun ada pendapat yang bertentangan dengan kenyataan di atas, namun pendapat itu perlu ditolak kerana kaedah penu1isannya terdedah kepada kesilapan disebabkan tiada sandaran yang kukuhLatar belakang penulisan Rasm Uthmani.Setelah Khalifah Abu Bakar r.a. wafat pada tahun 13 hijrah, beliau digantikan oleh Khalifah Umar bin al-Khattab r.a. dan tugas untuk menyimpan suhuf Abu Bakar diambil alih oleh beliau. Sepanjang masa pemerintahan Khalifah Umar r.a., suhuf tersebut tetap dijadikan sebagai rujukan dalam pembacaan al-Quran, tetapi dalam masa yang sama para sahabat dan kebanyakan umat Islam di zaman tersebut tetap mengutamakan hafazan dalam pembacaan al-Quran. Selepas kewafatan Khalifah Umar r.a., suhuf tersebut disimpan pula oleh anak perempuannya iaitu Hafsah bt. Umar. Beliau terus menyimpan suhuf itu sehinggalah beliau meninggal dunia. Kemudian suhuf itu diambil oleh Marwan bin al-Hakam bin Abi al-As bin Umayyah yang menjadi gabenor di Madinah al- Munawwarah pada ketika itu dan terus membakamya. Perkara ini dilakukannya selepas suhuf tersebut dijadikan rujukan untuk menulis mushaf al-lmam pada zaman Sayyidina Uthman r.a.. Sayyidina Uthman al-Affan r.a. telah dilantik menjadi Khalifah Islam yang ketiga pada tahun 23 hijrah selepas Sayyidina Umar al-Khattab wafat. Pada zaman tersebut, penaklukkan Islam ke beberapa buah negara di sekitamya begitu hebat berlaku dan kesannya ramai penduduk-penduduk negara yang ditawan itu memeluk Islam. Pada masa yang sama, amalan pembacaan al-Quran tetap menjadi ibadah yang utama dalam kehidupan mereka sehari-harian. Penduduk-penduduk di setiap kota Islam itu mempelajari kaedah-kaedah pembacaan al-Quran daripada para sahabat yang masyhur di sisi mereka. Penduduk Damsyik mempelajarinya daripada al-Miqdad bin al-Aswad, penduduk Syam mempelajarinya daripada Ubai bin Kaab, penduduk Kufah pula mempelajarinya daripada Abdullah bin Masud, sementara penduduk Basrah mempelajarinya daripada Abu Musa al-Asyari. Bacaan mereka itu berbeza antara satu sama lain, di sebabkan perbezaan wajah-wajah qiraat. Faktor Penulisan Mushaf.i. Pada tahun yang ke dua puluh lima hijrah iaitu di sekitar dua atau tiga tahun zaman pemerintahan Khalifah Uthman r.a.. penduduk-penduduk negeri Syam dan Iraq telah keluar beramai-ramai untuk memerangi negeri Armania dan Azarbaijan. Salah seorang sahabat yang turut serta dalam serangan itu ialah Huzaifah al-Yaman.

ii. Sebagaimana amalan kebiasaannya. mereka akan membaca al-Quran secara berkumpulan sebelum melancarkan serangan. Oleh kerana cara bacaan kedua.dua penduduk negeri tersebut berlainan di sebabkan mereka mempelajari al-Quran daripada guru dan qiraat yang berbeza. maka terjadilah satu peristiwa yang boleh membawa kepada perpecahan dan perbalahan di kalangan mereka. Tiap-tiap satu pihak mendakwa bahawa bacaan mereka sahaja yang betul dan bacaan yang lain salah. mereka saling caci mencaci. sehinggalah kepada peringkat saling kafir mengkafir di antara satu sama lain. Melihat perbalahan yang sedang berlaku, Huzaifah al-Yaman pun segera mengadap Kha1ifah Uthman r.a. untuk menceritakan keadaan itu dan beliau mendesak supaya masalah tersebut segera ditangani sebelum umat Islam terus berpecah belah di sebabkan perbezaan cara bacaan mereka sebagaimana kaum Yahudi dan Nasrani telah berpecah belah.

iii. Dengan sebab itu. Sayyidina Uthman r.a. pun menghimpunkan sekalian sahabat yang terkemuka untuk menyelesaikan masalah tersebut. Setelah perbincangan yang panjar lebar diadakan, akhirnya mereka bersepakat untuk menulis sebuah mushaf yang dinamakan sebagai mushaf al-Imam. Selepas itu beberapa lagi buah mushaf yang lain ditulis berpandukan kepada Mushaf al-lmam untuk dihantar ke setiap kota Islam pada ketika itu, supaya mushaf-mushaf tersebut boleh dijadikan rujukan yang utama apabila terdapat perselisihan dalam keadah pembacaan al-Quran.

iv. Untuk melaksanakan tugas yang sangat berat ini, Kha1ifah Uthman r.a. telah melantik empat orang sahabat yang terkemuka. yang diketuai oleh Zaid bin Thabit dan dibantu oleh Abdullah bin al-Zubair, Said bin al-As dan Abd al-Rahman bin al-Harith bin Hisyam. Mereka yang bertiga ini adalah dari kalangan Quraisy. Menurut sebahagian riwayat, para sahabat yang dilantik untuk melaksanakan tugas tersebut adalah seramai dua belas orang yang terdiri daripada orang-orang Muhajirin dan Ansar dan di antara mereka ialah Ubai bin Kaab.

v. Khalifah Uthman r.a terus menghantar utusan bertemu dengan Hafsah bt. Umar untuk meminjam suhuf Abu Bakar yang ada dalam simpanan beliau. Setelah suhuf itu diterima, beliau pun terus memerintahkan kepada empat orang sahabat yang ditugaskan itu supaya menulis sem