fonetik vs fonlogi

Download Fonetik vs Fonlogi

Post on 07-Jan-2016

248 views

Category:

Documents

0 download

Embed Size (px)

DESCRIPTION

huraian berkenaan fonetik dan fonologi

TRANSCRIPT

FAKULTI PENDIDIKAN DAN BAHASA

SARJANA MUDA PENDIDIKAN (SEKOLAH RENDAH)

DENGAN KEPUJIAN

SEMESTER / TAHUN

LIMA / 2012

HBML 1203 FONETIK DAN FONOLOGI BAHASA MELAYU

NO. MATRIK: 730820065120001NO. KAD PENGENALAN: 730820065120NO. TELEFON: 0199205174E-MEL: [email protected] PEMBELAJARAN: PAHANG LEARNING CENTRE

1No Matrik730820065120001

ISI KANDUNGAN

1.Pendahuluan

i. Pengenalan32.Penghasilan bunyi bahasa dan alat artikulasi43.Penghasilan bunyi vokal dan konsonan Bahasa Melayu

i.Vokal5-6

ii.Cara penghasilan vokal7-13

iii.Diftong13-14

iv.Konsonan14

v.Cara penghasilan konsonan15-304.Perbezaa di antara fonem dan alofon dalam sistem fonologi

Bahasa Malayu.31-325.Ciri-ciri suprasegmental Bahasa Melayu336.Kepentingan suprasegmental dalam pengajaran lisan34-357.Kesimpulan368.Bibliografi37

2No Matrik730820065120001

PENDAHULUAN

Pengenalan

Bahasa Melayu mempunyai sistem bunyi yang tersendiri. Seseorang pengguna bahasa perlulah mempunyai pengetahuan yang mendalam tentangnya untuk menguasai kemahiran bertutur bahasa Melayu dengan baik.

Kajian bunyi terbahagi kepada dua bidang iaitu fonologi dan fonetik.

Fonologi

Fonologi adalah bidang untuk mengkaji sistem bunyi yang dituturkan atau diucapkan oleh manusia. Menurut Rahimah Haji Sabran dan Rahim Sham (1986:61), bidang fonologi adalah bidang yang mengkaji salah satu daripada aspek yang terpenting dalam bahasa iaitu bunyi. Kamus Linguistik ( Harimurti Kridalaksana, 1984:61) pula menjelaskan ilmu fonologi merupakan bidang linguistik yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa mengikut fungsinya. Abdullah Hassan (1993:40) menerangkan fonologi ialah ilmu mengkaji bunyi-bunyi yang berfungsi dalam sesuatu bahasa itu. Parker (1974:112) menjelaskan ilmu fonologi ialah

....sesuatu bidang yang mengkaji sesuatu bahasa, iaitu yang berkaitan rumus-rumus atau peraturan yang menentukan sebutan.

Fonetik

Bagi fonetik pula ialah bidang yang memperkatakan bagaimana bunyi bahasa dihasilkan dalam saluran suara dikenali sebagai Fonetik Artikulasi, juga sifat gelombang bunyi bahasa yang dihasilkan oleh saluran suara iaitu Fonetik Akustik, dan ilmu yang mengkaji berkenaan dengan pendengaran dan proses-proses yang tertentu yang wujud semasa telinga kita mendengar bunyi bahasa dikenali sebagai Fonetik Auditori. Menurut Arbak Othman (1983), fonetik ialah bidang yang mengkaji bunyi-bunyi yang diujar. Kamus Dewan (2005:354) menyatakan fonetik ialah ilmu bahasa (linguistik) yang berkaitan dengan penyebutan kata dan lambang yang menunjukkan sebutannya. Marsono (1986:1) menyatakan ilmu fonetik ialah ilmu yang mengkaji bunyi-bunyi bahasa tanpa meneliti fungsi bunyi itu sebagai pembeza makna dalam sesuatu bahasa. Abdullah Hassan (1993:40) pula menjelaskan ilmu fonetik sebagai ilmu yang mengkaji bunyi bahasa dari segi penyebutan, pendengaran atau sifatnya.

3No Matrik730820065120001

Penghasilan bunyi bahasa dan alat artikulasi

Udara merupakan sumber tenaga utama dalam penghasilan bunyi bahasa. Udara yang disedut ke dalam paru-paru dan dihembuskan keluar bersama-sama sewaktu kita bernafas. Udara yang di hembuskan itu kemudian mendapat halangan di berbagai-bagai tempat alat artikulasi dengan berbagai-bagai cara sehingga terjadilah bunyi-bunyi bahasa. Aliran udara juga di gunakan untuk mengeluarkan bunyi-bunyi bahasa.

Alat-alat artikulasi

Alat-alat artikulasi atau disebut juga artikulator yang berfungsi dalam penghasilan bunyi-bunyi bahasa terdiri daripada sepertimana rajah di bawah :

1.Bibir atas11. Tengah lidah2.Bibir bawah12.Belakang lidah3.Gigi atas13.Akar lidah4.Gigi bawah14.Epiglotis5.Gusi15.Pita suara6.Lelangit keras16.Rongga tekak7.Lelangit lembut17.Rongga hidung8.Anak Tekak18. Rongga mulut9.Hujung lidah19.Rahang10. Hadapan lidah20.Tenggorok

4No Matrik730820065120001

PENGHASILAN BUNYI-BUNYI VOKAL DAN KONSONAN BAHASA MELAYU

Terdapat tiga golongan bunyi dalam bahasa Melayu iaitu vokal, konsonan dan diftong. Kumpulan pertama ialah bunyi yang di hasilkan tanpa gangguan dalam rongga mulut. Udara dari paru-paru keluar dari rongga mulut dengan tidak tersekat atau terhimpit. Bunyi ini hanya di pengaruhi oleh keadaan lidah dan bentuk bibir. Kumpulan bunyi ini dikenali sebagai vokal.

Konsonan pula terhasil apabila bunyi yang dihasilkan dengan gangguan oleh alat-alat sebutan sehingga jalan aliran udara dari paru-paru terganggu, dengan cara di sekat atau di halang dan udara keluar melalui rongga mulut atau rongga hidung.

Terdapat pula bunyi geluncuran iaitu bunyi yang bermula daripada satu vokal dan beralih kepada bunyi vokal yang lain. Geluncuran bunyi vokal ini dikenali sebagai diftong.

Vokal

Bunyi vokal mempunyai mempunyai ciri-ciri kelantangan dan kepanjangan. Bunyi vokal dapat didengar lebih jelas dan lebih panjang daripada bunyi konsonan. Vokal terdiri daripada a, e, i, o, u dan . Dalam Bahasa Melayu vokal terbahagi kepada tiga jenis iaitu :

Vokal Hadapan

Vokal Tengah

Vokal Belakang

Kriteria yang menentukan jenis-jenis vokal ialah lidah, sama ada bahagian depan lidah, tengah lidah atau belakang lidah. Sekiranya bahagian depan lidah ynag berperanan maka bunyi vokal yang di hasilkan ialah vokal depan. Bunyi vokal tengah pula dihasilkan sekiranya bahagian tengah lidah yang berperanan dan jika bahagian belakang lidah yang berperanan dalam penghasilan bunyi itu maka bunyi vokal tersebut ialah bunyi vokal belakang.

Rajah menunjukkan kedudukan bunyi vokal dalam Bahasa Melayu.

5No Matrik730820065120001

Rajah kedudukan vokal diatas menunjukkan rajah kedudukan lidah mengikut bahagian-bahagiannya. Bahagian di sebelah kiri merupakan bahagian hadapan lidah, bahagian kanan merupakan bahagian belakang lidah dan di bahagian tengah merupakan bahagian tengah lidah. Garisan melintang pula merupakan garis yang menunjukkan ketinggian lidah yang di naikkan. Bagi membunyikan bunyi vokal i dan u, contohnya, lidah di naikkan tinggi sekali. Bagi membunyikan vokal a, kedudukan lidah letakknya rendah sekali. Berdasarkan rajah di atas dapatlah dirumuskan:

Vokal hadapan : i) [ i ] vokal hadapan sempit.

[e ] vokal hadapan separuh sempit.

[ ] vokal hadapan separuh luas. Contoh: ( dalam dialek Kelantan dan pinjaman daripada bahasa Inggeris.

[a ] vokal hadapan luas.

2. Vokal tengah:i) [ ] vokal tengah pendek.

[ ] vokal tengah panjang.

Vokal belakang: i) [ u ] vokal belakang sempit.

[ o ] vokal belakang separuh sempit.

[ ] vokal belakang separuh luas. Contoh: (terdapat dalam dialek

Kelantan)

Vokal [ , , ] wujud dalam dialek ( bahasa daerah). Dalam sistem tulisan biasa, lambang ini tidak digunakan.

Terdapat satu lagi vokal iaitu vokal yang dinasalkan atau sengauan. Ia terjadi melalui proses nasalisasi yang ditandakan dengan atas lambang vokal. Sebagai contoh, nyanyi [ ai ], udara tidak seratus peratus keluar melalui rongga mulut semasa kita menuturkannya, tetapi apabila [ ] disebutkan ada aliran udara melalui rongga hidung dan terjadilah sengauan. Vokal nasal banyak terdapat dalam dialek Kelantan, bahasa Acheh dan Perancis. Vokal nasal dalam dialek Kelantan dan bahasa Acheh misalnya, [a, i, e, u ] ( Sulaiman, 1970: 5 ).

6No Matrik730820065120001

Cara Penghasilan Vokal

Semua vokal dalam bahasa Melayu bersuara, bermaksud pita suara bergetar dan aliran udara keluar tanpa sekatan. Berikut dihuraikan bagaimana atau cara bunyi vokal kardinal i, e, a,u,o dan dihasilkan oleh alat artikulasi.

Vokal Hadapan

Vokal Hadapan Sempit ( Tinggi) [ i ]

Bibir dihamparkan.

Hadapan lidah dinaikkan tinggi ( setinggi mungkin ) ke arah gusi.

Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak keluar melalui rongga hidung.

Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut.

Di awal perkataan:ibu, ikan, iparDi tengah perkataan :sila, kita, biruDi akhir perkataan:tali, beli, besi

Gambar rajah penghasilan vokal hadapan sempit [ i ]

7No Matrik730820065120001

Vokal Hadapan Separuh Sempit ( Separuh Tinggi ) [ e ]

Bibir dihamparkan separuh sempit.

Hadapan lidah dinaikkan separuh tinggi ke arah gusi

Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung.

Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut.

Di awal perkataan: elok, ela,ekor

Di tengah perkataan: sepet, berang, leper

Di akhir perkataan: sate

Gambar rajah penghasilan vokal hadapan separuh sempit [ e ]

Vokal Hadapan Separuh Luas ( Separuh Rendah ) [ ]

Bibir dihampar separuh luas.

Hadapan lidah dinaikkan separuh rendah ke arah gusi.

Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung.

Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut.

Contoh kehadiran bunyi , bunyi vokal ini dalam dialek Kelantan :

Di awal perkataan: esok,ejek, edoh

Di tengah perkataan : getek, pelek,beso

Di akhir perkataan: ude, tule, gode

8No Matrik730820065120001

Gambar rajah penghasilan vokal hadapan separuh luas

Vokal Hadapan Luas ( Rendah ) [ a ]

Bibir dalam keadaan hampar.

Hadapan lidah diturunkan serendah mungkin.

Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung.

Pita suara dirapatkan supaya udara dar