bab 19 alam sekitar dan pengurusan mampan fileusaha untuk menangani pencemaran udara, ... 19.04...

Click here to load reader

Post on 10-Apr-2019

235 views

Category:

Documents

2 download

Embed Size (px)

TRANSCRIPT

BAB 19 ALAM SEKITAR DAN PENGURUSAN MAMPAN SUMBER ASLI

I. PendahuluanII. Kemajuan, 1996-2000III. Prospek, 2001-2005IV. Penutup

SENARAI JADUAL

Jadual 19-1 Pelepasan Bahan Pencemar Ke Udara Mengikut Punca, 1995-1999Jadual 19-2 Kualiti Air Sungai, 1995-1999Jadual 19-3 Sisa Pepejal Yang Di Keluarkan , 1996-2000

SENARAI CARTA

Carta 19-1 Jumlah Sisa Berjadual Yang Dikeluarkan, 1995-1999

Bab 19

Alam SekitardanPengurusanMampanSumber Asli

Bab 19

Alam SekitardanPengurusanMampanSumber Asli

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra8

574

575

Bab 19

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancngan

gan Malaysia Ra8

19ALAM SEKITAR DANPENGURUSAN MAMPANSUMBER ASLI

I. PENDAHULUAN

19.01 Dalam tempoh Rancangan Malaysia Ketujuh (RMKe-7), isu alam sekitardan sumber semulajadi terus ditangani bagi memastikan pembangunan yangdilaksanakan adalah seimbang dan berkekalan. Usaha mensepadukan pertimbanganalam sekitar ke dalam perancangan pembangunan telah dipertingkatkan danmekanisme institusi, perundangan dan peraturan juga diperkukuhkan. Di sampingitu, penggunaan teknologi lebih bersih telah digalakkan dan pendekatan berasaskanpasaran bagi menangani isu alam sekitar dan sumber semulajadi telah diperkenalkan.Pendidikan alam sekitar dan kempen kesedaran juga dilancarkan untuk memupukmasyarakat yang mesra alam.

19.02 Dalam tempoh Rancangan Malaysia Kelapan (RMKe-8), tumpuan akandiberi kepada usaha menangani isu alam sekitar dan sumber semulajadi secarabersepadu dan menyeluruh. Langkah akan diambil bagi mengenal pasti pendekatanpengurusan berhemah, kos efektif dan bersesuaian yang boleh menghasilkanpelbagai faedah bagi memastikan pembangunan yang mampan dan berdaya tahan.Usaha untuk menangani pencemaran udara, mengatasi kemerosotan kualiti sungai,meningkatkan kualiti laut dan air bawah tanah serta menguruskan sisa buangansecara komprehensif akan diteruskan. Pengurusan sumber semulajadi akandipertingkat dengan memperkukuhkan perancangan guna tanah, memperluaskanpemakaian Pelan Tindakan Kepelbagaian Biologi ke beberapa negeri, memperluaskanpengurusan perhutanan mampan dan menangani isu pelbagai guna di kawasanlaut. Usaha untuk menggalakkan pengukuran prestasi alam sekitar dan instrumenberasaskan pasaran serta penglibatan orang ramai dalam menangani isu alamsekitar dan sumber semulajadi juga akan diberi tumpuan.

576

JADUAL 19-1

PELEPASAN BAHAN PENCEMAR KE UDARA MENGIKUT PUNCA, 1995-1999(000 tan)

Punca 1995 % 1996 % 1997 % 1998 % 1999 %

Punca 3,385.97 84.3 2,722.90 81.8 2,905.80 81.1 2,402.80 73.8 1,852.90 76.3Bergerak

Punca Tetap 477.57 11.9 577.87 17.4 573.06 16.0 706.50 21.7 461.40 19.0

Pembakaran 153.14 3.8 29.78 0.8 104.08 2.9 146.50 4.5 114.20 4.7Sisa

Jumlah 4,016.68 100.0 3,330.55 100.0 3,582.94 100.0 3,255.80 100.0 2,428.50 100.0

II. KEMAJUAN, 1996-2000

Pengurusan Alam Sekitar

19.03 Kualiti Udara. Dalam tempoh Rancangan, kualiti udara secarakeseluruhannya kekal stabil pada tahap antara baik dan sederhana seperti ditunjukkanoleh Indeks Pencemaran Udara (IPU). Status kualiti udara diawasi secara rapioleh Jabatan Alam Sekitar (JAS) melalui 50 stesen pemantauan kualiti udara diseluruh negara. Tiga punca utama pencemaran udara adalah daripada puncabergerak iaitu kenderaan dan punca tetap seperti kilang-kilang dan loji penjanaanberkuasa haba serta pembakaran sisa perbandaran dan industri, masing-masingtelah menyumbang sebanyak 74 peratus, 22 peratus dan 4.5 peratus pada tahun1998, seperti ditunjukkan dalam Jadual 19-1. Usaha telah ditumpukan untukmengurangkan pelepasan daripada kenderaan bermotor dan dua peraturan barumengenai enjin bermotor telah diperkenalkan pada tahun 1996, iaitu PeraturanKawalan Pelepasan daripada Enjin Disel dan Peraturan Kawalan Pelepasan daripadaEnjin Petrol. Di samping itu, usaha penguatkuasaan oleh JAS, Polis DiRajaMalaysia dan Jabatan Pengangkutan Jalan telah dipertingkatkan untuk mengurangkanpelepasan asap hitam daripada kenderaan berenjin disel. Kajian semula ke atasPeraturan Kualiti Alam Sekitar (Udara Bersih) 1978 juga telah dijalankan untukmempertingkatkan kawalan ke atas pelepasan daripada punca industri.

19.04 Kualiti udara telah merosot di antara September dan Oktober 1997,terutamanya disebabkan kejadian jerebu yang berpunca daripada luar sempadannegara. Kerajaan telah mengambil tindakan untuk menyelaras usaha di peringkat

577

Bab 19

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancngan

gan Malaysia Ra8

JADUAL 19-2

KUALITI AIR SUNGAI, 1995-1999

1995 1996 1997 1998 1999Kategori

Bil. % Bil. % Bil. % Bil. % Bil. %

Sangat Tercemar 14 12.2 13 11.2 25 21.4 16 13.3 13 10.8

Sedikit Tercemar 53 46.1 61 52.6 68 58.1 71 59.2 75 62.5

Bersih 48 41.7 42 36.2 24 20.5 33 27.5 32 26.7

Jumlah Sungai 115 100.0 116 100.0 117 100.0 120 100.0 120 100.0Diawasi

wilayah bagi mengawal jerebu yang berpunca daripada luar sempadan negara,manakala JAS memulakan program mengawal pencemaran daripada punca tempatanyang memburukkan lagi situasi jerebu. Tindakan yang lain termasuklah pemantauanudara oleh Polis DiRaja Malaysia dan agensi lain yang berkaitan sertapenguatkuasaan yang lebih ketat ke atas pembakaran terbuka. Langkah iniberjaya mengurangkan bilangan pembakaran terbuka pada tahun 1998. Peningkatanpenggunaan petrol tanpa plumbum, daripada 31 peratus pada tahun 1992 kepada84 peratus pada tahun 1998, telah menyumbang kepada pengurangan yangketara ke atas kandungan plumbum dalam udara di kawasan bandar. Sebagailangkah untuk menyelaras usaha oleh berbagai agensi yang terlibat dalampengawalan pencemaran udara daripada punca tempatan dan untuk memulakanrancangan pemulihan bagi kejadian jerebu yang berulang, Jawatankuasa Pengurusandan Bantuan Bencana telah ditubuhkan pada tahun 1998.

19.05 Kualiti Air . Dalam tempoh Rancangan, berdasarkan contoh daripada900 stesen pemantauan di 120 sungai, JAS mengklasifikasikan sebanyak32 sungai sebagai bersih, 75 sedikit tercemar dan 13 sangat tercemar,seperti ditunjukkan dalam Jadual 19-2. Punca utama pencemaran air sungaiadalah daripada pelepasan sisa domestik, perkilangan, penternakan babi,pengeluaran pertanian serta pembukaan dan kerja-kerja tanah. RangkaianPengawasan dan Laporan Air Bawah Tanah telah diwujudkan di SemenanjungMalaysia pada tahun 1996, diikuti oleh Sarawak pada tahun 1999 dan Sabahpada tahun 2000. Ini telah membantu penilaian status dan tahap pencemaran airbawah tanah, serta mewujudkan langkah-langkah untuk mengawalnya daripadatercemar.

578

19.06 Bagi menyediakan sistem pengurusan yang lebih cekap dan kos efektifdalam mengendalikan air sisa domestik dan untuk mengurangkan pelepasan airsisa yang dirawat dengan tidak sempurna ke dalam sungai, sistem pembetunganpelbagai punca telah dibina dan dinaikkan taraf manakala yang sedia ada dibaikpulih. Menjelang akhir tahun 1998, Indah Water Konsortium mengambil alihpengurusan kemudahan pembetungan dalam 84 daripada 145 pihak berkuasatempatan serta mengurus sebanyak 5,373 loji rawatan dan 770,570 tangki septik.Daripada jumlah ini, sebanyak 266 loji rawatan telah dinaikkan taraf dan 352,090tangki septik dinyahkan enapcemarnya. Sehubungan dengan ini, terdapat peningkatandalam kualiti air mentah di beberapa negeri seperti ditunjukkan daripada pengurangankeseluruhan dalam jumlah bakteria coliform dalam air mentah daripada 28.1peratus pada tahun 1995 kepada 15.7 peratus pada tahun 1998. Di samping itu,ladang babi juga telah ditempatkan semula dan teknik perawatan sisa babi yanglebih berkesan telah diperkenalkan untuk menangani pelepasan sisa ternakan kedalam aliran air.

19.07 Berhubung dengan pemantauan air laut, contoh yang dikumpulkan daripada237 stesen menunjukkan bahawa pencemar utama perairan pantai di semua negeriadalah minyak dan gris, jumlah pepejal terampai dan bakteria Escherichia coli(E. coli). Hampir 94 peratus daripada contoh tersebut dicemari oleh minyak dangris, 73 peratus oleh jumlah pepejal terampai dan 30 peratus mengandungibakteria E. coli. Operasi bersama pengawasan udara telah dilaksanakan olehJAS, Pasukan Polis Udara dan Unit Tentera Udara Kementerian Pertahanan,untuk mengenal pasti pembuangan haram minyak dan sisa di Selat Melaka danLaut Cina Selatan. Pada tahun 1999, 48 kes tumpahan minyak telah dilaporkandi perairan Malaysia, di mana pelepasan secara haram adalah sebanyak 32 kes.Lima daripada kes ini berjaya didakwa dan dikenakan denda.

19.08 Sisa Pepejal. Pertumbuhan pesat penduduk bandar yang disebabkan olehmigrasi luar bandar ke bandar dan pertumbuhan semulajadi serta perubahancorak penggunaan telah menyumbang kepada peningkatan dalam penghasilandan komposisi sisa pepejal, seperti ditunjukkan dalam Jadual 19-3. Jangkaanjumlah sisa yang dihasilkan oleh penduduk bandar pada tahun 2000 adalahsebanyak 11,940 tan sehari atau 0.8 kilogram per kapita sehari. Jumlah sisapepejal yang besar ini telah memberi tekanan kepada tapak pelupusan sedia ada,dan sebahagian besar daripada kawasan pelupusan dikelaskan sebagai tapakpelupusan bukan sanitari atau tapak pembuangan sisa terbuka. Masalah ini menjadilebih rumit dengan kes pembakaran terbuka di tapak pelupusan sisa.

579

Bab 19

Rancangan Mala

aysia Rancangan

gan Malaysia Ra

Rancangan Mala

aysia Rancngan

gan Malaysia Ra8

JADUAL 19-3

SISA PEPEJAL YANG DIKELU